นักบุญกับก็อบลิน

รูปปั้นนักบุญหินตัวเล็กๆ ตั้งอยู่ในซอกเล็กๆ ที่เงียบสงบในทางเดินด้านข้างของมหาวิหารเก่า ไม่มีใครจำได้แน่ชัดว่าเขาเป็นใคร แต่ในทางหนึ่งนั่นก็เป็นเครื่องยืนยันถึงความน่าเชื่อถือ อย่างน้อยก็เป็นสิ่งที่ก็อบลินกล่าว ก็อบลินเป็นรูปปั้นหินแกะสลักที่สวยงามมาก และอาศัยอยู่ในคานยื่นบนผนังตรงข้ามกับซอกของรูปปั้นนักบุญตัวเล็กๆ เขาเกี่ยวข้องกับผู้คนในมหาวิหารที่ดีที่สุดบางคน เช่น งานแกะสลักแปลกๆ ในที่นั่งของคณะนักร้องประสานเสียงและฉากกั้นแท่นบูชา และแม้แต่รูปปั้นการ์กอยล์ที่อยู่สูงบนหลังคา สัตว์ประหลาดและหุ่นจำลองต่างๆ ที่ทำจากไม้ หิน หรือตะกั่ว บิดเบี้ยวและแผ่ขยายอยู่เหนือศีรษะในซุ้มประตูหรือลงไปในห้องใต้ดิน ล้วนมีความคล้ายคลึงกับเขาในบางแง่มุม ดังนั้นเขาจึงเป็นบุคคลที่มีความสำคัญเป็นที่ยอมรับในโลกของมหาวิหาร

นักบุญหินตัวน้อยกับก็อบลินเข้ากันได้ดีมาก แม้ว่าพวกเขาจะมองสิ่งต่างๆ จากมุมมองที่แตกต่างกัน นักบุญเป็นผู้ใจบุญในแบบดั้งเดิม เขาคิดว่าโลกอย่างที่เขาเห็นนั้นดีอยู่แล้ว แต่ก็สามารถปรับปรุงให้ดีขึ้นได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเขาสงสารหนูในโบสถ์ซึ่งยากจนอย่างน่าเวทนา ในทางกลับกัน ก็อบลินมีความเห็นว่าโลกอย่างที่เขารู้จักนั้นแย่ แต่ปล่อยมันไว้เฉยๆ ดีกว่า หน้าที่ของหนูในโบสถ์คือการยากจน

“ถึงกระนั้นก็ตาม” นักบุญกล่าว “ฉันก็รู้สึกเสียใจกับพวกเขามาก”

“แน่นอนอยู่แล้ว” ก็อบลินกล่าว “หน้าที่ของคุณคือต้องรู้สึกสงสารพวกเขา ถ้าพวกเขาเลิกยากจน คุณก็จะไม่สามารถทำหน้าที่ของคุณได้ คุณจะอยู่ในตำแหน่งที่ไม่ต้องทำงานหนักเลย”

เขาหวังว่านักบุญจะถามเขาว่าตำแหน่งที่ไม่มีค่าตอบแทนหมายความว่าอย่างไร แต่นักบุญกลับเงียบกริบราวกับหินผา ปีศาจอาจพูดถูก แต่ถึงกระนั้น เขาก็คิดว่าเขาอยากทำอะไรสักอย่างเพื่อหนูในโบสถ์ก่อนฤดูหนาวจะมาถึง พวกมันยากจนมาก

ขณะที่เขากำลังครุ่นคิดเรื่องนั้นอยู่ เขาก็ตกใจเมื่อมีบางอย่างตกลงมาระหว่างเท้าของเขาด้วยเสียงโลหะกระทบกันดังลั่น มันคือเหรียญทาเลอร์ใหม่เอี่ยม เหรียญนั้นมาจากนกกาประจำมหาวิหารตัวหนึ่ง ซึ่งมักเก็บสะสมของแบบนี้ นกกาตัวนั้นได้บินมาเกาะไว้ที่บัวหินเหนือซอกที่เขายืนอยู่ และเสียงประตูห้องเก็บเครื่องใช้ในโบสถ์ที่ดังกระแทกทำให้มันตกใจจนทำเหรียญหล่น นับตั้งแต่มีการประดิษฐ์ดินปืนขึ้นมา ประสาทสัมผัสของคนในครอบครัวก็ไม่เหมือนเดิมอีกต่อไปแล้ว

“นั่นอะไรน่ะ?” ก็อบลินถาม

“เหรียญเงินหนึ่งเหรียญ” นักบุญกล่าว “จริง ๆ แล้ว” ท่านกล่าวต่อ “นับเป็นโชคดีอย่างยิ่ง ตอนนี้ข้าสามารถช่วยเหลือหนูในโบสถ์ได้แล้ว”

“แล้วเจ้าจะจัดการเรื่องนี้อย่างไร?” ก็อบลินถาม

นักบุญครุ่นคิดอยู่ครู่หนึ่ง

“เราจะปรากฏตัวในนิมิตแก่หญิงชราผู้กวาดพื้น เราจะบอกนางว่านางจะพบเหรียญเงินอยู่ระหว่างเท้าของเรา และนางต้องนำเหรียญนั้นไปซื้อข้าวโพดหนึ่งถ้วยตวงแล้ววางไว้บนแท่นบูชาของเรา เมื่อนางพบเงินนั้น นางจะรู้ว่ามันเป็นความฝันที่เป็นจริง และนางจะระมัดระวังปฏิบัติตามคำสั่งของเรา แล้วหนูจะมีอาหารกินตลอดฤดูหนาว”

“แน่นอน เจ้าทำได้” ก็อบลินกล่าว “แต่ข้าจะปรากฏตัวให้ผู้คนเห็นได้ก็ต่อเมื่อพวกเขากินอาหารเย็นที่ย่อยยากเสร็จแล้วเท่านั้น โอกาสของข้ากับแม่ชีคงมีจำกัด การเป็นนักบุญก็มีข้อดีอยู่บ้างเหมือนกัน”

ตลอดเวลาที่ผ่านมา เหรียญนั้นวางอยู่ที่เท้าของท่านนักบุญ มันสะอาดและแวววาว และมีตราประจำตระกูลของเจ้าผู้ครองแคว้นประทับอยู่อย่างสวยงาม ท่านนักบุญเริ่มครุ่นคิดว่าโอกาสเช่นนี้หายากเกินกว่าจะปล่อยทิ้งไปอย่างรีบร้อน บางทีการให้ทานอย่างไม่เลือกหน้าอาจเป็นอันตรายต่อหนูในโบสถ์ก็ได้ เพราะหน้าที่ของพวกมันคือการยากจน ปีศาจก็อบลินเคยพูดไว้ และโดยทั่วไปแล้วปีศาจก็อบลินก็พูดถูก

“ผมคิดอยู่ว่า” เขากล่าวกับบุคคลผู้นั้น “บางทีอาจจะดีกว่าถ้าผมสั่งเทียนมูลค่าหนึ่งทาเลอร์มาวางไว้บนแท่นบูชาของผมแทนที่จะเป็นข้าวโพด”

เขาเคยปรารถนาอยู่บ่อยครั้งว่าบางครั้งผู้คนจะจุดเทียนที่ศาลบูชาของเขา แต่เนื่องจากพวกเขาต่างลืมไปแล้วว่าเขาเป็นใคร การให้ความสนใจเขาเช่นนั้นจึงไม่ถือเป็นการลงทุนที่คุ้มค่า

“การใช้เทียนน่าจะเป็นวิธีที่ถูกต้องกว่า” ก็อบลินกล่าว

“แน่นอนว่ามันดูจะเป็นไปตามหลักศาสนามากกว่า” นักบุญเห็นด้วย “และหนูๆ ก็อาจจะได้กินปลายเทียน เพราะปลายเทียนนั้นอ้วนมาก”

ก็อบลินตัวนั้นได้รับการอบรมมาอย่างดีเกินกว่าจะกระพริบตาได้ ยิ่งไปกว่านั้น ในฐานะที่เป็นก็อบลินหิน การกระพริบตาจึงเป็นไปไม่ได้เลย

⁂

“ถ้ามันไม่อยู่ที่นั่น ก็คงเป็นที่ที่มันอยู่นั่นแหละ!” ผู้ดูแลโบสถ์กล่าวในเช้าวันรุ่งขึ้น เธอหยิบเหรียญที่แวววาวลงมาจากช่องเล็กๆ ที่เต็มไปด้วยฝุ่น แล้วพลิกมันไปมาในมือที่สกปรกของเธอ จากนั้นเธอก็เอาเหรียญนั้นมาจ่อที่ปากแล้วกัดมัน

“เธอคงไม่กินมันหรอก” นักบุญคิดในใจ และจ้องมองเธอด้วยสายตาที่เย็นชาที่สุด

“โอ้” หญิงคนนั้นพูดด้วยน้ำเสียงที่แหลมขึ้นเล็กน้อย “ใครจะไปคิด! แถมยังเป็นนักบุญอีกด้วย!”

จากนั้นเธอก็ทำสิ่งที่อธิบายไม่ได้ เธอล้วงหยิบเทปเก่าๆ ชิ้นหนึ่งออกมาจากกระเป๋า แล้วผูกมันขวางเป็นห่วงใหญ่ๆ รอบเหรียญทาเลอร์ แล้วนำไปคล้องคอของนักบุญตัวน้อย

จากนั้นเธอก็จากไป

“คำอธิบายเดียวที่เป็นไปได้” ก็อบลินกล่าว “ก็คือมันเป็นคำอธิบายที่เลวร้าย”

⁂

“เครื่องประดับที่เพื่อนบ้านของคุณสวมอยู่นั้นคืออะไร?” มังกรบินตัวหนึ่งซึ่งถูกแกะสลักไว้บนหัวเสาต้นข้างๆ ถามขึ้น

นักบุญแทบจะร้องไห้ด้วยความอับอาย แต่เนื่องจากร่างกายเป็นหิน จึงทำไม่ได้

“มันเป็นเหรียญที่มีมูลค่า—เอ่อ!—มหาศาลเลยครับ” ก็อบลินตอบอย่างมีไหวพริบ

และข่าวก็แพร่ไปทั่ววิหารว่า ศาลเจ้าหินเล็กๆ ของนักบุญได้รับการประดับประดาด้วยของถวายล้ำค่า

“ท้ายที่สุดแล้ว การมีจิตสำนึกเหมือนก็อบลินก็นับว่าเป็นเรื่องที่น่าทึ่ง” นักบุญกล่าวกับตัวเอง

หนูในโบสถ์ยังคงยากจนเหมือนเดิม แต่นั่นก็เป็นหน้าที่ของพวกมันอยู่แล้ว