De heilige en de kobold

Het kleine stenen heiligebeeldje bevond zich in een afgelegen nis in een zijbeuk van de oude kathedraal. Niemand wist precies wie hij was geweest, maar dat was in zekere zin een garantie voor respectabiliteit. Althans, dat beweerde de Kobold. De Kobold was een bijzonder fraai voorbeeld van eigenaardig steenhouwwerk en woonde in de console op de muur tegenover de nis van het heiligebeeldje. Hij had connecties met enkele van de meest vooraanstaande figuren in de kathedraal, zoals de eigenaardige houtsnijwerken in de koorbanken en het koorscherm, en zelfs de waterspuwers hoog op het dak. Alle fantastische beesten en poppen die zich in hout, steen of lood in de bogen of diep in de crypte uitstrekten en kronkelden, waren op de een of andere manier aan hem verwant; bijgevolg was hij een persoon van erkend belang in de kathedraalwereld.

De kleine stenen heilige en de kobold konden het goed met elkaar vinden, hoewel ze de meeste dingen vanuit een ander perspectief bekeken. De heilige was een filantroop in de ouderwetse zin van het woord; hij vond de wereld, zoals hij die zag, goed, maar dat er nog wel wat verbetering mogelijk was. Hij had vooral medelijden met de kerkmuizen, die straatarm waren. De kobold daarentegen was van mening dat de wereld, zoals hij die kende, slecht was, maar dat je die maar beter met rust kon laten. Arm zijn was immers de taak van de kerkmuizen.

'Toch heb ik veel medelijden met hen,' zei de heilige.

'Natuurlijk wel,' zei de Kobold; 'het is jouw taak om medelijden met ze te hebben. Als ze niet arm zouden zijn, zou je je taken niet meer kunnen vervullen. Dan zou je een sinecure zijn.'

Hij had gehoopt dat de heilige hem zou vragen wat een sinecure inhield, maar deze verzonk zijn toevlucht in een ijzige stilte. De kobold had misschien gelijk, maar toch, dacht hij, wilde hij iets voor de kerkmuizen doen voordat de winter aanbrak; ze waren zo arm.

Terwijl hij erover nadacht, schrok hij op toen er iets met een harde, metalen klap tussen zijn voeten viel. Het was een gloednieuwe thaler; een van de kauwen van de kathedraal, die zulke dingen verzamelden, was ermee naar binnen gevlogen en had hem op een stenen kroonlijst boven zijn nis gelegd. Het gebonk van de sacristiedeur had hem doen schrikken en de thaler laten vallen. Sinds de uitvinding van het buskruit waren de zenuwen in het gezin niet meer wat ze geweest waren.

'Wat heb je daar?' vroeg de kobold.

'Een zilveren thaler,' zei de heilige. 'Echt,' vervolgde hij, 'dat is een groot geluk; nu kan ik iets voor de kerkmuizen doen.'

'Hoe ga je dat voor elkaar krijgen?' vroeg de kobold.

De heilige dacht na.

“Ik zal in een visioen verschijnen aan de kerkmeesteres die de vloeren veegt. Ik zal haar vertellen dat ze een zilveren thaler tussen mijn voeten zal vinden, en dat ze die moet nemen om een ​​maat graan te kopen en die op mijn altaar te leggen. Wanneer ze het geld vindt, zal ze weten dat het een ware droom was, en ze zal mijn aanwijzingen nauwgezet opvolgen. Dan zullen de muizen de hele winter voedsel hebben.”

'Natuurlijk kun je dat doen,' merkte de Kobold op. 'Nu kan ik alleen aan mensen verschijnen nadat ze een zwaar avondmaal met moeilijk verteerbare dingen hebben gegeten. Mijn kansen bij de heks zouden beperkt zijn. Er zit tenslotte wel een voordeel aan het zijn van een heilige.'

Al die tijd lag de munt aan de voeten van de heilige. Hij was schoon en glinsterend en het wapen van de keurvorst was er prachtig op gestempeld. De heilige begon te bedenken dat zo'n kans te zeldzaam was om er zomaar vanaf te komen. Misschien zou onnadenkende liefdadigheid wel schadelijk zijn voor de kerkmuizen. Het was immers hun taak om arm te zijn; de Kobold had het gezegd, en de Kobold had meestal gelijk.

'Ik heb zitten denken,' zei hij tegen die persoon, 'dat het misschien wel beter zou zijn als ik in plaats van het graan een thaler aan kaarsen op mijn altaar zou laten plaatsen.'

Hij wenste vaak, vanwege de aanblik ervan, dat mensen af ​​en toe kaarsen bij zijn schrijn zouden branden; maar aangezien ze vergeten waren wie hij was, werd het niet als een rendabele investering beschouwd om hem die aandacht te schenken.

'Kaarsen zouden orthodoxer zijn,' zei de Kobold.

"Dat is zeker orthodoxer," beaamde de heilige, "en de muizen kunnen de uiteinden opeten; kaarsstompjes zijn het meest voedzaam."

De goblin was te welgemanierd om te knipperen; bovendien was het, als stenen goblin, sowieso uitgesloten.

⁂

'Nou, als het er niet is, dan is het hier zeker wel!' zei de kosteres de volgende ochtend. Ze pakte de glimmende munt uit de stoffige nis en draaide hem steeds weer om in haar vuile handen. Daarna zette ze hem aan haar mond en beet erin.

'Ze gaat het toch niet opeten,' dacht de heilige, en hij keek haar strak aan met zijn onverstoorbare blik.

'Nou,' zei de vrouw, met een wat schellere stem, 'wie had dat gedacht! En nog wel een heilige!'

Toen deed ze iets onverklaarbaars. Ze viste een oud stuk plakband uit haar zak, bond het kruislings met een grote lus om de thaler en hing die om de nek van de kleine heilige.

Toen ging ze weg.

'De enige mogelijke verklaring,' zei de Kobold, 'is dat het een slechte is.'

⁂

'Wat is dat voor versiering die je buurman draagt?' vroeg een draak die in het kapiteel van een aangrenzende pilaar was gesmeed.

De heilige stond op het punt te huilen van vernedering, maar omdat hij van steen was, kon hij dat niet.

'Het is een munt van—ehm!—fabuleuze waarde,' antwoordde de kobold tactvol.

En het nieuws verspreidde zich door de kathedraal dat het schrijn van de kleine stenen heilige was verrijkt met een onschatbare gift.

'Het is tenslotte toch iets om het geweten van een kobold te hebben,' dacht de heilige bij zichzelf.

De kerkmuizen waren nog steeds even arm. Maar dat was nu eenmaal hun taak.