De stad die de dageraad leende

Op de ochtend dat de zon niet opkwam, vond Mara een blauwe veer die ronddraaide in het uurwerk van de stadsklok. Hij bewoog tegen de tandwielen in zonder vermorzeld te worden. Beneden haar werkplaats verzamelden zich mensen met hun ontbijtkom in de hand, turend naar de oostelijke bergkam.

De burgemeester kwam met een lantaarn en een achterstallige rekening. ‘We hebben afgelopen herfst een uur daglicht geleend’, zei hij. ‘Voor de oogst. Daarna nog een uur voor de molen. Ik dacht dat de schuld zichzelf wel zou vereffenen.’

Mara las de rekening. Hij stond op een blad dat zo dun was dat de lantaarn erdoorheen scheen. Er moest worden betaald in vrij geschonken uren. Daaronder had iemand in kleinere letters toegevoegd: Uren die al zijn toegezegd, kunnen niet worden aangenomen.

‘Geef ze mijn middag’, zei de burgemeester.

‘Dan hebt u een vergadering.’

‘Mijn avond dan.’

‘U hebt uw dochter beloofd haar vlieger te maken.’

De burgemeester ging op een krat zitten. Buiten opende de bakker zijn winkel bij kaarslicht. De molenaar vroeg of de duisternis hem ontsloeg van een levering. Iedereen leek een agenda te moeten verdedigen.

Mara nam de veer mee naar haar grootmoeder, die voorbij de laatste straatlantaarn woonde. De oude vrouw had vroeger horloges gerepareerd, voordat haar handen begonnen te trillen.

‘Daglicht is vrijgevig’, zei ze. ‘Daardoor houden mensen het voor iets wat niets kost.’

‘Zou ik de uren kunnen geven waarin ik op klanten zit te wachten?’

‘Zijn die van jou terwijl je wacht?’

Mara keek naar de lege stoel naast de kachel. Al maanden was ze van plan op bezoek te gaan zonder een kapotte klok of een vraag mee te brengen. Zelfs vandaag had haar bezoek nog een doel.

Ze legde de veer op tafel. ‘Wilt u me dat kaartspel nog eens uitleggen?’

Haar grootmoeder trok een wenkbrauw op. ‘Je zei dat je het haatte.’

‘Ik zei dat ik verliezen haatte.’

Ze speelden. Mara verloor drie keer en won toen dankzij een regel die volgens haar grootmoeder altijd al had bestaan. Toen het water kookte, haastte geen van beiden zich om de ketel van het vuur te halen. De veer verkleurde van blauw naar het geel van een lucifervlam. Onder de deur verscheen een smalle streep licht.

Tegen de middag, of wat hun horloges middag noemden, had het nieuws zich verspreid. De bakker sloot vroeg en ging bij zijn leerlinge zitten om te vragen naar het dorp dat ze had verlaten. De molenaar hielp de meubels van een buurman naar boven dragen en bleef daarna luisteren naar het verhaal achter elke deuk. De burgemeester repareerde de vlieger omdat hij dat had beloofd; vervolgens ging hij met zijn dochter mee naar het veld, zonder af te spreken hoe laat hij terug zou zijn.

De bergkam werd bleek. Een voor een vergaten de mensen ernaar te kijken.

Mara keerde in het eerste volle zonlicht terug naar haar werkplaats. De klok liep goed. Het blad was een gewoon herfstblad geworden en de veer was verdwenen.

De volgende ochtend vond ze een nieuwe rekening onder de deur. Er stond niets meer open. Er stond alleen één zin: Tegoed kan niet worden opgespaard.

Mara lachte, sloot de winkel een uur en ging uitzoeken hoe haar grootmoeder had valsgespeeld.