Een stoel voor de rivier

In het dorp Mere bracht elk huishouden op de eerste winteravond een stoel naar de rivier. De stoelen stonden naar het water gericht. Niemand ging erop zitten en niemand nam ze voor zonsopgang mee naar huis.

Toen Ivo aankwam om het molenrad te repareren, vroeg hij wat er gebeurde als het regende.

‘Dan worden de stoelen nat’, zei zijn hospita.

Hij besloot dat de dorpelingen niet van vragen hielden.

In de schemering volgde hij hen naar de oever. Sommige stoelen waren van gepolijst eikenhout. Andere hadden zittingen van touw of poten die met ander hout waren hersteld. Tussen twee deftige eetkamerstoelen stond een krukje; alle drie helden ze naar de donkere stroom.

Ivo had niets meegebracht. Hij ging naast zijn hospita staan, die een keukenstoel met één blauwe spijl droeg.

‘Voor wie is die?’ vroeg hij.

‘Dat hangt ervan af aan wie je het vraagt.’

De bakker zei dat de rivier ooit een kind op een stuk drijfhout naar de oever had teruggebracht, en dat de stoelen haar bedankten omdat ze het zo voorzichtig had gedragen. De veerman zei dat het gebruik was begonnen toen een oude vrouw een winter lang had gewacht op een boot die nooit kwam. De schoolmeester zei dat beide verhalen jonger waren dan de stoelen.

Ivo luisterde en keerde terug naar de molen. Voor de dageraad werd hij wakker van een schurend geluid. De rivier was gestegen. Water trok door de rietvelden en duwde afgebroken takken tegen de oever.

Hij ging met een lantaarn naar buiten. Een van de stoelen was omgevallen en een andere stond half onder water. Als de rivier nog hoger kwam, zou het dorp ze allemaal verliezen.

Hij begon ze naar boven te slepen. Halverwege verscheen zijn hospita met haar sjaal om.

‘Ze horen daar beneden tot zonsopgang’, zei ze.

‘Ze zullen wegdrijven.’

‘Ja’, zei ze. ‘Dat zou kunnen.’

Maar ze pakte het andere uiteinde van een zware bank vast. Samen droegen ze hem tot boven de waterlijn. Al snel kwamen er meer lantaarns aan. Mensen tilden eerst hun eigen stoel op en daarna wat het dichtstbij stond. De bakker redde het krukje van de schoolmeester. De veerman droeg een stoel die had toebehoord aan een man met wie hij al jaren niet had gesproken.

Toen het daglicht zich over het water verspreidde, gingen ze uitgeput op het natte gras zitten. Ivo vroeg opnieuw waarvoor de stoelen waren.

Zijn hospita wreef haar pijnlijke handen. ‘Mijn man is hier verdronken. Zijn vader had hem geleerd dat de rivier een weg was. Daarna wilde ik dat ze een muur was. Iets waar niemand overheen kon.’

Ze keek langs de oever, waar buren de meubels uitzochten zonder het erg eens te zijn over wie wat toebehoorde.

‘De stoelen geven ons een plek om het wachten neer te zetten’, zei ze.

De volgende winter was Ivo nog in Mere. Het molenrad draaide soepel en hij had een huis bij de heuvel gehuurd. In de schemering bracht hij een stoel naar de rivier. Het was een pasgemaakte, met een brede zitting en stevige poten.

Niemand vroeg voor wie hij was. Toen de eerste regendruppels vielen, schoof zijn hospita haar blauwe stoel wat dichter bij de zijne.