Krzesło dla rzeki

W wiosce Mere wieczorem pierwszego dnia zimy z każdego domu wynoszono krzesło nad rzekę. Krzesła stały zwrócone ku wodzie. Nikt na nich nie siadał i nikt nie zabierał ich przed wschodem słońca.

Kiedy Ivo przybył naprawić koło młyńskie, zapytał, co się stanie, jeśli spadnie deszcz.

„Krzesła zmokną”, powiedziała jego gospodyni.

Uznał, że mieszkańcy wioski nie lubią pytań.

O zmierzchu poszedł za nimi na brzeg. Niektóre krzesła były z polerowanego dębu. Inne miały siedziska ze sznurka albo nogi naprawione niedopasowanym drewnem. Mały stołek stał między dwoma okazałymi krzesłami jadalnianymi, wszystkie trzy pochylone ku ciemnemu nurtowi.

Ivo nic nie przyniósł. Stał obok gospodyni, która niosła kuchenne krzesło z jedną niebieską szczebliną.

„Dla kogo ono jest?”, zapytał.

„Zależy, kogo spytasz”.

Piekarz mówił, że rzeka oddała kiedyś dziecko, unosząc je ku brzegowi na kawałku drewna, a krzesła dziękowały jej za to, że niosła je łagodnie. Przewoźnik twierdził, że zwyczaj zaczął się, gdy stara kobieta czekała całą zimę na łódź, która nigdy nie przypłynęła. Nauczycielka mówiła, że obie historie są młodsze od krzeseł.

Ivo słuchał, potem wrócił do młyna. Przed świtem obudził go odgłos szurania. Rzeka wezbrała. Woda płynęła przez trzcinowiska, unosząc połamane gałęzie ku brzegowi.

Wyszedł z latarnią. Jedno krzesło się przewróciło, drugie stało do połowy zanurzone. Jeśli rzeka podniesie się bardziej, wioska straci je wszystkie.

Zaczął ciągnąć je pod górę. W połowie pracy pojawiła się gospodyni, otulona szalem.

„Powinny zostać tam na dole do wschodu słońca”, powiedziała.

„Odpłyną”.

„Tak”, odpowiedziała. „Mogą”.

Ale chwyciła drugi koniec ciężkiej ławy. Razem zanieśli ją ponad linię wody. Wkrótce zbliżyły się kolejne latarnie. Ludzie podnosili własne krzesła, a potem te stojące najbliżej. Piekarz uratował stołek nauczycielki. Przewoźnik niósł krzesło należące do człowieka, z którym nie rozmawiał od lat.

Gdy światło dnia rozlało się po wodzie, siedzieli wyczerpani na mokrej trawie. Ivo ponownie zapytał, po co są krzesła.

Gospodyni rozcierała obolałe dłonie. „Mój mąż tutaj utonął. Ojciec nauczył go, że rzeka jest drogą. Potem chciałam, żeby stała się murem. Czymś, czego nikt nie może przekroczyć”.

Spojrzała wzdłuż brzegu, gdzie sąsiedzi porządkowali meble, niezbyt zgodni co do tego, do kogo należą.

„Krzesła dają nam miejsce, gdzie możemy zostawić czekanie”, powiedziała.

Następnej zimy Ivo nadal był w Mere. Koło młyńskie obracało się sprawnie, a on wynajął dom przy wzgórzu. O zmierzchu zaniósł krzesło nad rzekę. Było nowo zrobione, z szerokim siedziskiem i mocnymi nogami.

Nikt nie zapytał, dla kogo jest. Gdy spadły pierwsze krople deszczu, gospodyni przysunęła swoje niebieskie krzesło trochę bliżej jego.