De ontbrekende pagina van het getijdenboek

Het getijdenboek van de haven was een pagina kwijtgeraakt in de nacht dat de kolenboot tegen de muur botste. De ontbrekende pagina besloeg dinsdag. De gescheurde rand was nog vers, en de verzekeraar kwam voor het ontbijt al langs om te vragen wie er in de buurt van het bureau was geweest.

Slechts drie mensen hadden sleutels: de havenmeester, de nachtloods en Iven, de klerk die de getijdenhoogtes van de meter noteerde. Iven had het kantoor om zes uur op slot gedaan. De loods beweerde om elf uur binnen te zijn gekomen en het boek al beschadigd aan te treffen. De havenmeester zei dat hij de hele avond thuis was geweest.

De kapitein van de binnenvaartschip hield vol dat hij de schriftelijke toestemming van het havenkantoor had opgevolgd om om tien uur aan te meren. Het getij, zei hij, had hem veilig over de onder water liggende stenen naast de muur moeten voeren. In plaats daarvan had zijn romp de bodem geraakt.

Iven pakte een potlood en wreef over de pagina onder het ontbrekende blad. Vage afdrukken verschenen: de kolomkoppen, de naam van de kapitein en een korte notitie. Het was niet genoeg om te lezen.

De vertegenwoordiger van de verzekeringsmaatschappij stelde voor om de nachtloods te ondervragen. Iven vroeg om de peillijsten van de vorige maand. Elke avondstand was netjes overgeschreven. Op dinsdag stond het cijfer er in het ruime handschrift van de havenmeester op. De binnenvaartschip was drie uur later aangekomen.

Iven liep naar de waterstandmeter. Een stenen richel beschermde de messing schaal tegen passerende boten. Vers cement vulde de opening erachter op. De schaal was de week ervoor tijdens muurreparaties verwijderd en een voet hoger gemonteerd. Iedereen die de meter aflas, zou een voet ondieper water aangeven dan het in werkelijkheid was.

"Dat had de kapitein moeten helpen," zei de man van de verzekeringsmaatschappij.

"Tenzij iemand de meting twee keer heeft gecorrigeerd."

In de bureaulade vond Iven een briefje van de reparatiechef waarin de verandering werd uitgelegd. De havenmeester had dinsdag een voet bij de waterstand opgeteld voordat hij deze invoerde. De loods, die het briefje later vond, had er nog een voet bij opgeteld toen hij het aanmeerbevel uitvaardigde. Op papier was het water ineens dieper dan de vaargeul.

De havenmeester gaf toe dat hij de pagina eruit had gescheurd toen hij de beschadigde romp zag. Hij dacht dat zijn eigen correctie de oorzaak van de stranding was. De loods gaf toe dat hij de toevoeging had gedaan, maar wist pas om elf uur van het ontbrekende blad af, zoals hij had gezegd.

De vertegenwoordiger van de verzekeringsmaatschappij legde beide afschriften op het bureau. "Dat had u ons vanmorgen al kunnen vertellen."

De havenmeester staarde naar de lege ruimte in het boek. Iven plakte er een nieuw blad in en noteerde de aflezingen, de correcties en de scheur. Hij liet ruimte over voor de reparatierekening. Dat, wist hij, zou een langere aantekening vereisen.