Trzy języki

Pewien sędziwy hrabia żył kiedyś w Szwajcarii i miał jedynego syna, ale ten był głupi i niczego się nie nauczył. Wtedy ojciec rzekł: „Słuchaj, synu, nic nie mogę ci wbić do głowy, pozwól mi próbować, jak chcę. Musisz stąd odejść, oddam cię pod opiekę sławnego pana, który zobaczy, co da się z tobą zrobić”. Młodzieńca wysłano do obcego miasta i pozostał u pana przez cały rok. Po tym czasie wrócił do domu, a jego ojciec zapytał: „A teraz, synu, czego się nauczyłeś?”

„Ojcze, dowiedziałem się, co mówią psy, kiedy szczekają.”

„Panie, zmiłuj się nad nami!” zawołał ojciec. „Czy to wszystko, czego się nauczyłeś? Wyślę cię do innego miasta, do innego pana”. Młodzieniec został tam zabrany i również spędził rok u tego pana. Kiedy wrócił, ojciec ponownie zapytał: „Synu, czego się nauczyłeś?”

Odpowiedział: „Ojcze, dowiedziałem się, co mówią ptaki”.

Wtedy ojciec wpadł we wściekłość i rzekł: „Och, ty zgubiony człowieku, straciłeś cenny czas i niczego się nie nauczyłeś; czy nie wstydzisz się stanąć przed moimi oczami? Wyślę cię do trzeciego pana, ale jeśli i tym razem niczego się nie nauczysz, nie będę już twoim ojcem”. Młodzieniec pozostał cały rok u trzeciego pana, a kiedy wrócił do domu, a jego ojciec zapytał: „Mój synu, czego się nauczyłeś?”, odpowiedział: „Drogi ojcze, w tym roku nauczyłem się, co rechoczą żaby”. Wtedy ojciec wpadł w największy gniew, zerwał się, zwołał tam swoich ludzi i powiedział: „Ten człowiek nie jest już moim synem, wypędzam go i rozkazuję wam wyprowadzić go do lasu i zabić”. Wyprowadzili go, ale kiedy powinni byli go zabić, nie mogli tego zrobić z litości i puścili go, i wycięli oczy i język jeleniowi, aby mogli je zanieść starcowi jako znak.

Młodzieniec wędrował dalej i po pewnym czasie dotarł do twierdzy, gdzie błagał o nocleg. „Tak” – powiedział pan zamku – „jeśli chcesz przenocować w starej wieży, idź tam; ale ostrzegam cię, że grozi ci niebezpieczeństwo, bo pełno tam dzikich psów, które bez przerwy szczekają i wyją, a o pewnych porach trzeba im oddać człowieka, którego natychmiast pożerają”. Cała okolica pogrążyła się w smutku i rozpaczy z ich powodu, a jednak nikt nie mógł nic zrobić, by temu zapobiec.

Młodzieniec jednak nie bał się i rzekł: „Pozwólcie mi zejść do szczekających psów i dajcie mi coś, co mogę im rzucić; nic mi nie zrobią”. Jak sam sobie tego życzył, dali mu trochę jedzenia dla dzikich zwierząt i zaprowadzili go do wieży. Kiedy wszedł do środka, psy nie szczekały na niego, lecz merdały ogonami całkiem przyjaźnie wokół niego, zjadały to, co im postawił, i nie uderzyły go ani jednym włosem z głowy. Następnego ranka, ku zdumieniu wszystkich, wyszedł cały i zdrowy i rzekł do pana zamku: „Psy wyjawiły mi w swoim języku, dlaczego tam mieszkają i sprowadzają zło na ziemię. Są zaczarowane i zmuszone strzec wielkiego skarbu, który znajduje się na dole, w wieży, i nie zaznają spokoju, dopóki go nie zabiorą, a ja również nauczyłem się z ich rozmowy, jak to zrobić”. Wszyscy, którzy to usłyszeli, uradowali się, a pan zamku obiecał, że adoptuje go za syna, jeśli uda mu się tego dokonać. Zszedł ponownie i wiedząc, co musi zrobić, wypełnił swoje zadanie sumiennie, wywożąc ze sobą skrzynię pełną złota. Odtąd wycie dzikich psów ucichło; zniknęły, a kraj został uwolniony od niepokojów.

Po pewnym czasie wpadł mu do głowy pomysł, by udać się do Rzymu. Po drodze minął bagna, na których rechotało mnóstwo żab. Słuchał ich, a gdy zdał sobie sprawę z tego, co mówią, zamyślił się i posmutniał. W końcu dotarł do Rzymu, gdzie papież właśnie zmarł i istniały wielkie trudności, kogo mianować jego następcą. W końcu uzgodniono, że papieżem powinien zostać wybrany ten, kto będzie wyróżniał się jakimś boskim i cudownym znakiem. I właśnie gdy to postanowiono, młody hrabia wszedł do kościoła, a nagle dwa śnieżnobiałe gołębie sfrunęły mu na ramiona i pozostały tam. Duchowni rozpoznali w tym znak z góry i natychmiast zapytali go, czy chce zostać papieżem. Nie był zdecydowany i nie wiedział, czy jest tego godny, ale gołębie doradziły mu, by to uczynił i w końcu powiedział, że tak. Następnie został namaszczony i konsekrowany, i tak spełniło się to, co usłyszał od żab na swej drodze, co tak nim wstrząsnęło, że miał zostać Jego Świątobliwością Papieżem. Następnie musiał odprawić mszę, z której nie znał ani słowa, lecz dwie gołębie siedziały mu nieustannie na ramionach i mówiły mu wszystko do ucha.