Trzy zielone gałązki

Był sobie kiedyś pustelnik, który mieszkał w lesie u podnóża góry i spędzał czas na modlitwie i dobrych uczynkach, a każdego wieczoru, ku chwale Boga, wnosił na górę dwa wiadra wody. Piło ją wiele zwierząt, a wiele roślin się nią orzeźwiało, bo na wysokościach nieustannie wiał silny wiatr, który osuszał powietrze i ziemię, a dzikie ptaki, lękające się ludzkości, krążyły tam i bystrymi oczami szukały pożywienia. A ponieważ pustelnik był tak pobożny, anioł Boży, widzialny dla jego oczu, wstąpił z nim, liczył jego kroki, a gdy praca została ukończona, przyniósł mu jedzenie, tak jak dawnego proroka z rozkazu Boga karmił kruk. Gdy pustelnik w swojej pobożności osiągnął już sędziwy wiek, zdarzyło się, że pewnego razu ujrzał z daleka biednego grzesznika prowadzonego na szubienicę. Powiedział niedbale do siebie: „Otóż ten człowiek otrzymuje to, na co zasłużył!” Wieczorem, gdy niósł wodę na górę, anioł, który zazwyczaj mu towarzyszył, nie pojawił się i nie przyniósł mu również jedzenia. Wtedy przeraził się i badał swoje serce, i próbował zrozumieć, jak mógł zgrzeszyć, skoro Bóg był tak rozgniewany, ale nie znalazł tego. Wtedy nie jadł ani nie pił, rzucił się na ziemię i modlił się dniem i nocą. A gdy pewnego dnia tak gorzko płakał w lesie, usłyszał małego ptaszka śpiewającego pięknie i rozkosznie, i wtedy jeszcze bardziej się zasmucił i powiedział: „Jak radośnie śpiewasz, Pan się na ciebie nie gniewa. Ach, gdybyś tylko mógł mi powiedzieć, jak mogłem Go obrazić, abym mógł pokutować, a wtedy i moje serce znów by się ucieszyło”.

Wtedy ptak zaczął mówić i rzekł: „Popełniłeś niesprawiedliwość, skazując biednego grzesznika prowadzonego na szubienicę, i za to Pan jest na ciebie gniewny. Tylko On jest sędzią. Jeśli jednak pokutujesz i odpokutujesz za swoje grzechy, On ci przebaczy”.

Wtedy anioł stanął obok niego z suchą gałązką w dłoni i powiedział: „Będziesz ją nosił, aż wyrosną z niej trzy zielone gałązki, ale w nocy, kiedy będziesz spał, położysz ją sobie pod głowę. Będziesz żebrał o chleb od drzwi do drzwi i nie będziesz nocował dłużej niż jedną noc w tym samym domu. To jest pokuta, którą Pan na ciebie nakłada”.

Pustelnik wziął więc kawałek drewna i wrócił do świata, którego tak długo nie widział. Jadł i pił tylko to, co mu dawano przy drzwiach; wiele próśb jednak nie było wysłuchanych, a wiele drzwi pozostawało przed nim zamkniętych, tak że często nie dostawał ani okruszka chleba.

Pewnego razu, gdy chodził od drzwi do drzwi od rana do nocy, a nikt mu nic nie dał i nikt nie chciał dać mu schronienia na noc, poszedł do lasu i w końcu znalazł jaskinię, którą ktoś wykopał, a w niej siedziała staruszka. Wtedy rzekł: „Dobra kobieto, zatrzymaj mnie u siebie w domu na tę noc”, ale ona odparła: „Nie, nie śmiem, nawet gdybym chciała, mam trzech synów, którzy są źli i dzicy; gdyby wrócili z rabunku i cię znaleźli, zabiliby nas obu”.

Pustelnik powiedział: „Pozwól mi zostać, nie zrobią krzywdy ani tobie, ani mnie”, a kobieta okazała współczucie i dała się namówić. Wtedy mężczyzna położył się pod schodami i podłożył sobie kawałek drewna pod głowę. Kiedy staruszka to zobaczyła, zapytała o przyczynę, na co on jej odpowiedział, że nosił ze sobą kawałek drewna jako pokutę i używał go w nocy jako poduszki, i że obraził Pana, ponieważ widząc biednego grzesznika idącego na szubienicę, powiedział, że otrzymuje to, na co zasłużył.

Wtedy kobieta zaczęła płakać i wołać: „Jeżeli Pan tak karze za jedno słowo, co spotka moich synów, gdy staną przed Nim na sądzie?”

O północy rabusie wrócili do domu, wpadli w furię i ruszyli do ataku. Rozpalili ogień, a kiedy oświetlił on jaskinię i zobaczyli mężczyznę leżącego pod schodami, wpadli we wściekłość i zawołali do matki: „Kim jest ten człowiek? Czy nie zabroniliśmy nikomu tam wejść?”

Wtedy matka rzekła: „Zostawcie go, to biedny grzesznik, który odpokutuje swoją winę”.

Złodzieje zapytali: „Co on zrobił?”

„Staruszku” – zawołali – „powiedz nam swoje grzechy”. Starzec podniósł się i opowiedział im, jak jednym słowem tak zgrzeszył, że Bóg się na niego rozgniewał i jak teraz odpokutowuje tę zbrodnię. Zbójcy byli tak głęboko poruszeni tą historią, że zszokowani swoim dotychczasowym życiem, zastanowili się i zaczęli z serdeczną skruchą czynić pokutę. Pustelnik, nawróciwszy trzech grzeszników, położył się spać ponownie pod schodami. Rano jednak znaleźli go martwego, a z suchego drewna, na którym leżała jego głowa, wyrosły wysoko trzy zielone gałązki. Tak więc Pan ponownie przyjął go do swojej łaski.