Księżyc

W dawnych czasach istniała kraina, w której noce były zawsze ciemne, a niebo rozpościerało się nad nią niczym czarna płachta, bo tam księżyc nigdy nie wschodził, a żadna gwiazda nie świeciła w mroku. U zarania dziejów światło w nocy wystarczało. Trzech młodzieńców wyruszyło kiedyś z tego kraju na wyprawę i przybyło do innego królestwa, gdzie wieczorem, gdy słońce chowało się za górami, na dębie umieszczano błyszczącą kulę, która rzucała łagodne światło na całą szerokość. Dzięki temu wszystko można było doskonale zobaczyć i rozróżnić, choć nie było tak jasne jak słońce. Podróżni zatrzymali się i zapytali wieśniaka, który przejeżdżał obok z wozem, co to za światło. „To księżyc” – odpowiedział – „nasz wójt kupił go za trzy talary i przymocował do dębu. Musi codziennie dolewać do niego oliwy i dbać o jego czystość, żeby zawsze jasno się palił. Otrzymuje od nas za to talara tygodniowo”.

Kiedy wieśniak odjechał, jeden z nich powiedział: „Przydałaby nam się ta lampa, mamy w domu dąb, który jest równie duży, i moglibyśmy ją na nim powiesić. Jakże byłoby miło nie musieć się w nocy męczyć w ciemnościach!”

„Powiem ci, co zrobimy” – powiedział drugi. „Weźmiemy wóz i konie i zabierzemy księżyc. Ludzie tutaj mogą sobie kupić kolejny”.

„Jestem dobrym wspinaczem” – powiedział trzeci – „zniosę to”. Czwarty przyprowadził wóz i konie, a trzeci wspiął się na drzewo, wywiercił dziurę w księżycu, przeciągnął przez nią linę i spuścił ją. Kiedy lśniąca kula spoczęła na wozie, przykryli ją płachtą, aby nikt nie zauważył kradzieży. Przewieźli ją bezpiecznie do swojego kraju i umieścili na wysokim dębie. Starzy i młodzi radowali się, gdy nowa lampa rozświetliła całą krainę swoim światłem, a sypialnie i salony wypełniły się nim. Krasnoludki wyszły ze swoich jaskiń w skałach, a maleńkie elfy w czerwonych płaszczykach tańczyły w kręgach na łąkach.

Czterej zadbali o to, by księżyc był zaopatrzony w oliwę, wyczyścili knot i otrzymali swój tygodniowy talar, ale stali się starzy, a gdy jeden z nich zachorował i zobaczył, że umiera, postanowił, że jedna czwarta księżyca, jako jego własność, zostanie złożona razem z nim do grobu. Gdy umarł, burmistrz wspiął się na drzewo i odciął jedną czwartą sekatorem, a tę umieszczono w jego trumnie. Światło księżyca zmalało, lecz nadal nie było widoczne. Gdy umarł drugi, druga czwarta kwadra została pochowana razem z nim, a światło zmalało. Osłabło jeszcze bardziej po śmierci trzeciego, który również zabrał swoją część ze sobą; a gdy czwarty został zaniesiony do grobu, dawny stan ciemności powrócił i ilekroć ludzie wychodzili nocą bez swoich latarni, uderzali się głowami.

Kiedy jednak cząstki księżyca zjednoczyły się ponownie w świecie poniżej, gdzie zawsze panowała ciemność, zdarzyło się, że zmarli stali się niespokojni i obudzili się ze snu. Zdumieli się, gdy odzyskali wzrok; światło księżyca było dla nich w zupełności wystarczające, gdyż ich oczy stały się tak słabe, że nie mogli znieść blasku słońca. Wstali, rozweselili się i powrócili do dawnego trybu życia. Niektórzy poszli na przedstawienie i na tańce, inni pospieszyli do gospód, gdzie prosili o wino, upijali się, bili, kłócili, a w końcu chwycili za pałki i okładali się nawzajem. Hałas stawał się coraz większy i w końcu dotarł aż do nieba.

Święty Piotr, strzegący bramy niebios, sądził, że świat podziemny zbuntował się i zebrał niebiańskie wojska, które mają odeprzeć Złego, gdy on i jego towarzysze szturmują siedzibę błogosławionych. Ponieważ jednak nie nadeszli, wsiadł na konia i pojechał przez bramę niebios, w dół, do świata podziemnego. Tam zmusił zmarłych do poddaństwa, nakazał im spocząć w grobach, zabrał ze sobą księżyc i powiesił go w niebie.