Góra Simeli

Dawno, dawno temu żyło dwóch braci, jeden bogaty, drugi biedny. Bogaty jednak nic nie dawał biednemu, a ten zarabiał na życie, handlując zbożem, i często tak źle prosperował, że nie miał chleba dla żony i dzieci. Pewnego razu, pchając taczkę przez las, zobaczył po jednej stronie wielką, nagą, gołą górę i ponieważ nigdy wcześniej jej nie widział, stanął nieruchomo i wpatrywał się w nią ze zdumieniem.

Gdy tak stał, zobaczył dwunastu potężnych, dzikich mężczyzn zbliżających się do niego, a ponieważ sądził, że to rabusie, wepchnął swój taczkę w zarośla, wspiął się na drzewo i czekał, co się stanie. Dwunastu mężczyzn jednak podeszło do góry i zawołało: „Góro Semsi, góro Semsi, otwórz się!” i natychmiast jałowa góra otworzyła się na pół, a dwunastu weszło do środka, a gdy tylko weszli do środka, zamknęła się. Po krótkim czasie jednak otworzyła się ponownie, a mężczyźni wyszli, niosąc ciężkie worki na ramionach, a gdy wszyscy znów znaleźli się w świetle dziennym, zawołali: „Góro Semsi, góro Semsi, zamknij się!”; wtedy góra zamknęła się i nie było już widać do niej wejścia, a dwunastu odeszło.

Gdy zniknęli mu z oczu, biedak zszedł z drzewa i był ciekaw, co tak naprawdę skrywa góra. Podszedł więc do niej i zawołał: „Góro Semsi, góro Semsi, otwórz się!”, a góra otworzyła się również przed nim. Wszedł do środka, a cała góra była jaskinią pełną srebra i złota, a za nią leżały wielkie stosy pereł i lśniących klejnotów, ułożone jak sterty zboża. Biedak nie wiedział, co robić i czy zabrać któryś z tych skarbów dla siebie, czy nie; w końcu napełnił kieszenie złotem, ale perły i kamienie szlachetne zostawił tam, gdzie były. Kiedy wyszedł, zawołał również: „Góro Semsi, góro Semsi, zamknij się!”, a góra zamknęła się sama, a on wrócił do domu ze swoim taczką.

I teraz nie miał już powodu do zmartwień, mógł kupić chleb dla żony i dzieci za swoje złoto, a do tego wino. Żył radośnie i uczciwie, pomagał ubogim i czynił dobro wszystkim. Kiedy jednak pieniądze się skończyły, poszedł do brata, pożyczył miarę o pojemności jednego korca i przyniósł sobie więcej, ale nie tknął żadnej z najcenniejszych rzeczy. Gdy po raz trzeci chciał coś przynieść, ponownie pożyczył miarę od brata. Bogacz jednak od dawna zazdrościł bratu jego majątku i wystawnego trybu życia, który ten obrał, i nie mógł pojąć, skąd pochodzą bogactwa ani po co bratu ta miara. Wtedy wpadł na sprytny podstęp i pokrył dno miarki smołą, a kiedy odzyskał miarę, tkwiła w niej moneta. Natychmiast poszedł do brata i zapytał go: „Ile odmierzasz w korcu?”

„Zboże i jęczmień” – powiedział drugi. Pokazał mu więc monetę i zagroził, że jeśli nie powie prawdy, oskarży go przed sądem. Biedak opowiedział mu wtedy wszystko, tak jak się stało. Bogacz natomiast kazał przygotować powóz i odjechał, postanawiając wykorzystać okazję lepiej niż brat i przywieźć ze sobą zupełnie inne skarby.

Gdy dotarł do góry, zawołał: „Góro Semsi, góro Semsi, otwórz się!”. Góra się otworzyła, a on wszedł do jej wnętrza. Przed nim leżały wszystkie skarby i przez długi czas nie wiedział, który z nich uchwycić. W końcu obładował się tyloma drogocennymi kamieniami, ile tylko mógł unieść. Chciał wynieść swój ciężar na zewnątrz, ale ponieważ jego serce i dusza były pełne skarbów, zapomniał nazwy góry i zawołał: „Góro Simeli, góro Simeli, otwórz się!”. To jednak nie była właściwa nazwa i góra ani drgnęła, lecz pozostała zamknięta. Wtedy się zaniepokoił, ale im dłużej o tym myślał, tym bardziej jego myśli się mieszały, a jego skarby na nic mu się już nie przydały. Wieczorem góra się otworzyła i weszło dwunastu zbójców, a gdy go ujrzeli, roześmiali się i zawołali: „Ptaku, złapaliśmy cię wreszcie! Myślałeś, że nie zauważyliśmy, że byłeś tu już dwa razy? Wtedy cię nie złapaliśmy; za trzecim razem już nie wyjdziesz!”

Potem krzyknął: „To nie ja, to mój brat!”, ale niech błaga o życie i mówi, co chce, a odetną mu głowę.