Doktor Wiedza

Był sobie raz biedny chłop, niejaki Crabb, który dwoma wołami pędził ładunek drewna do miasta i sprzedawał je lekarzowi za dwa talary. Kiedy mu liczono pieniądze, zdarzyło się, że lekarz siedział przy stole, a kiedy chłop zobaczył, jak wykwintnie jada i pije, serce mu zapragnęło tego, co zobaczył, i chętnie zostałby lekarzem. Stał więc chwilę i w końcu zapytał, czy i on nie mógłby zostać lekarzem. „O tak”, powiedział lekarz, „to się wkrótce uda”.

„Co mam zrobić?” zapytał chłop.

„Po pierwsze, kup sobie podręcznik do nauki czytania, taki, który ma koguta na przedniej stronie; po drugie, zamień swój wóz i dwa woły na pieniądze, kup sobie ubranie i wszystko inne, co związane z medycyną; po trzecie, każ sobie namalować szyld z napisem: „Jestem Doktor Wiedza” i przybić go nad drzwiami domu”. Chłop zrobił wszystko, co mu kazano. Kiedy przez jakiś czas, ale nie za długo, leczył ludzi, bogatemu i wielkiemu panu skradziono pieniądze. Wtedy powiedziano mu o Doktorze Wiedza, który mieszkał w takiej a takiej wsi i musiał wiedzieć, co się stało z pieniędzmi. Pan kazał więc wsadzić konie do powozu, pojechał do wsi i zapytał Crabba, czy jest Doktorem Wiedza? Tak, odpowiedział. Potem miał z nim pojechać i przynieść skradzione pieniądze.

„O tak, ale Grethe, moja żona, też musi jechać”. Pan zgodził się i pozwolił im obojgu usiąść w powozie, po czym wszyscy odjechali razem. Kiedy dotarli do zamku szlachcica, stół był już nakryty, a Crabbowi kazano usiąść i zjeść. „Tak, ale moja żona, Grethe, też” – powiedział i usiadł z nią przy stole. A kiedy pierwszy służący przyniósł talerz z wykwintnym jedzeniem, chłop szturchnął żonę i powiedział: „Grethe, to było pierwsze”, mając na myśli, że to służący przyniósł pierwsze danie.

Sługa jednak sądził, że chce przez to powiedzieć: „To jest pierwszy złodziej”, a ponieważ tak było w istocie, przestraszył się i powiedział do swego towarzysza na zewnątrz: „Doktor wie wszystko: będzie nam źle, powiedział, że jestem pierwszy”. Drugi w ogóle nie chciał wejść, ale został zmuszony.

Kiedy więc wszedł z talerzem, chłop szturchnął żonę i powiedział: „Grethe, to jest drugie”. Służący był równie zaniepokojony i wyszedł. Trzeciemu nie powiodło się lepiej, bo chłop znowu powiedział: „Grethe, to jest trzecie”. Czwarty musiał wnieść talerz, który był przykryty, a pan powiedział lekarzowi, że ma się wykazać swoją zręcznością i zgadnąć, co jest pod pokrywką. Lekarz spojrzał na talerz, nie mając pojęcia, co powiedzieć, i zawołał: „Ach, biedny Crabb”.

Gdy pan to usłyszał, zawołał: „On wie! On wie, kto ma pieniądze!”

Służący spojrzeli na niego z niepokojem i skinęli na doktora, prosząc go, by na chwilę wyszedł. Kiedy więc wyszedł, wszyscy czterej przyznali się do kradzieży pieniędzy i obiecali, że chętnie je zwrócą, a przy okazji dadzą mu sporą sumę, jeśli ich nie doniesie, bo w przeciwnym razie zostaną powieszeni. Zaprowadzili go do miejsca, gdzie ukryte były pieniądze. To usatysfakcjonowało doktora, który wrócił do sali, usiadł przy stole i rzekł: „Panie, teraz poszukam w mojej księdze, gdzie ukryte jest złoto”. Piąty sługa jednak wślizgnął się do pieca, aby usłyszeć, czy doktor wie jeszcze coś więcej. Doktor jednak siedział spokojnie i otworzył swój alfabet, przewracał strony w tę i z powrotem, szukając koguta. Ponieważ nie mógł go od razu znaleźć, powiedział: „Wiem, że tam jesteś, więc lepiej się pokaż”.

Wtedy człowiek w piecu pomyślał, że doktor ma na myśli jego i pełen przerażenia wyskoczył, krzycząc: „Ten człowiek wie wszystko!”. Wtedy doktor Knowall pokazał hrabiemu, gdzie są pieniądze, ale nie powiedział, kto je ukradł, i otrzymał od obu stron sporą nagrodę pieniężną, stając się sławnym człowiekiem.