Gizemli Bir Doğa

Birinci sınıf bir tren vagonunun kırmızı kadife koltuğunda, güzel bir hanımefendi yarı uzanmış oturuyor. Pahalı, kabarık bir yelpaze sıkıca kapalı parmaklarında titriyor, gözlükleri güzel küçük burnundan sürekli düşüyor, broşu ise okyanusta bir tekne gibi göğsünde inip kalkıyor. Çok huzursuz görünüyor.

Karşısındaki koltukta, zaman zaman eyaletin önde gelen gazetesinde "novelli" diye adlandırdığı uzun öyküler yayınlayan, hevesli genç bir yazar olan Eyalet Özel Komisyonlar Sekreteri oturuyor. Kadının yüzüne, bir uzmanın gözleriyle, dikkatle bakıyor. İzliyor, inceliyor, bu istisnai, gizemli doğanın her tonunu yakalıyor. Anlıyor, kavrıyor. Ruhu, tüm psikolojisi onun önünde açık duruyor.

“Ah, anlıyorum, seni en derinlerine kadar anlıyorum!” diyor Özel Komisyonlar Sekreteri, bilekliğin yanındaki elini öperek. “Hassas, duyarlı ruhun ⸻ labirentinden kaçmaya çalışıyor. Evet, mücadele müthiş, devasa. Ama cesaretini kaybetme, zafer kazanacaksın! Evet!”

“Benim hakkımda yaz, Voldemar!” diyor güzel kadın, hüzünlü bir gülümsemeyle. “Hayatım çok dolu, çok çeşitli, çok inişli çıkışlı geçti. Her şeyden önce mutsuzum. Dostoyevski'nin bir sayfasındaki acı çeken bir ruhum. Ruhumu dünyaya açığa çıkar, Voldemar. O talihsiz ruhu ortaya çıkar. Sen bir psikologsun. Trende birlikte bir saat bile geçirmedik ve sen kalbimi çoktan çözdün.”

"Söyle bana! Yalvarıyorum, söyle bana!"

“Dinleyin. Babam, devlet memurluğunda fakir bir memurdu. İyi kalpliydi ve zekâdan yoksun değildi; ama çağın ruhu—çevresinin ruhu—anlıyor musunuz?—zavallı babamı suçlamıyorum. İçki içti, kumar oynadı, rüşvet aldı. Annem—ama neden daha fazla şey söyleyeyim ki? Yoksulluk, günlük ekmek mücadelesi, önemsizlik bilinci—ah, beni bunları hatırlamaya zorlamayın! Kendi yolumu kendim çizmek zorundaydım. Yatılı okulda korkunç eğitimi, aptalca roman okumayı, gençliğin ilk hatalarını, ilk çekingen aşk heyecanını biliyorsunuz. Korkunçtu! Kararsızlık! Ve hayata, kendine olan inancını kaybetmenin acıları! Ah, siz bir yazarsınız. Biz kadınları tanıyorsunuz. Anlayacaksınız. Ne yazık ki yoğun bir doğam var. Mutluluğu aradım—ve ne mutluluktu! Ruhumu özgür bırakmayı özledim. Evet. Mutluluğumu bunda gördüm!”

"Nefis bir varlık!" diye mırıldandı yazar, bileziğin yakınındaki elini öperken. "Öptüğüm sen değilsin, insanlığın çektiği acı. Raskolnikov'u ve öpüşünü hatırlıyor musun?"

“Ah, Voldemort, ben de her insan gibi—neden mütevazılık yapayım ki?—sıradanlığın üstünde bir doğaya sahip her insan gibi şan şöhret, şöhret, başarı özledim. Olağanüstü bir şey, sıradan bir kadının kaderinin üstünde bir şey arzuladım! Ve sonra—ve sonra—yoluma yaşlı bir general çıktı—çok varlıklı. Beni anla, Voldemort! Bu bir özveriydi, vazgeçmeydi! Bunu görmelisin! Başka hiçbir şey yapamazdım. Aile servetini geri kazandım, seyahat edebildim, iyilik yapabildim. Yine de ne kadar acı çektim, kucaklaşmaları ne kadar iğrençti, ne kadar tiksindiriciydi—ona karşı adil olacağım—zamanında soylu bir şekilde savaşmıştı. Anlar—korkunç anlar—ama beni ayakta tutan şey, yaşlı adamın her geçen gün ölebileceği, o zaman istediğim gibi yaşamaya başlayabileceğim, kendimi taptığım adama verebileceğim—mutlu olabileceğim düşüncesiydi. Böyle bir adam var, Voldemort, gerçekten var!”

Güzel bayan yelpazesini daha şiddetli bir şekilde sallıyor. Yüzünde hüzünlü bir ifade beliriyor. Ardından şöyle devam ediyor:

“Ama sonunda yaşlı adam öldü. Bana bir şey bıraktı. Gökyüzünde uçan bir kuş gibi özgürdüm. Şimdi mutlu olma zamanım, değil mi Voldemar? Mutluluk penceremi çalıyor, sadece içeri almam gerekiyordu—ama—Voldemar, dinle, sana yalvarıyorum! Şimdi kendimi sevdiğim adama adamamın, hayat arkadaşı olmamın, yardım etmemin, ideallerini savunmamın, mutlu olmamın—huzur bulmamın—zamanı—ama—hayatımız ne kadar aşağılık, iğrenç ve anlamsız! Her şey ne kadar değersiz, Voldemar. Perişanım, perişanım, perişanım! Yine yolumda bir engel var! Yine mutluluğumun çok, çok uzakta olduğunu hissediyorum! Ah, ne büyük bir ıstırap!—keşke bu ıstırabı bilseydin!”

“Peki, önünüzde ne engel var? Yalvarıyorum, söyleyin bana! Nedir o?”

“Başka bir yaşlı general, oldukça varlıklı—”

Kırık vantilatör, sevimli küçük yüzü gizliyor. Yazar, düşünceli alnını yumruğuna dayamış, ağırlaşmış bir halde, psikoloji alanında bir üstat edasıyla düşüncelere dalmış. Motor ıslık ve tıslama sesleri çıkarırken, pencere perdeleri batan güneşin ışığıyla kızıl renge bürünüyor.