หัวผักกาด

กาลครั้งหนึ่งนานมาแล้ว มีพี่น้องสองคนรับราชการทหาร คนหนึ่งร่ำรวย อีกคนหนึ่งยากจน ต่อมาคนยากจนนั้น เพื่อหนีความยากจน จึงถอดเสื้อคลุมทหารออก แล้วผันตัวมาเป็นชาวนา เขาขุดและพรวนดินในที่ดินเล็กๆ ของเขา แล้วหว่านเมล็ดหัวผักกาด เมล็ดงอกขึ้นมา และมีหัวผักกาดหัวหนึ่งเติบโตขึ้นมาอย่างแข็งแรงและใหญ่โตอย่างเห็นได้ชัด ดูเหมือนว่าจะไม่มีวันหยุดเติบโต จนอาจเรียกได้ว่าเป็นเจ้าหญิงแห่งหัวผักกาด เพราะไม่เคยมีหัวผักกาดเช่นนี้มาก่อน และจะไม่มีหัวผักกาดเช่นนี้อีกต่อไป

ในที่สุดหัวผักกาดนั้นก็ใหญ่โตจนเต็มเกวียน ต้องใช้โคสองตัวลาก และชาวนาไม่รู้เลยว่าจะทำอย่างไรกับหัวผักกาดนั้น หรือว่ามันจะเป็นโชคลาภหรือโชคร้ายสำหรับเขา ในที่สุดเขาก็คิดว่า “ถ้าขายมันจะได้เงินเท่าไหร่กันเชียว และถ้ากินเอง หัวผักกาดเล็กๆ ก็มีประโยชน์ไม่ต่างกัน เอาไปถวายพระราชาเป็นของขวัญยังจะดีกว่า”

เขาจึงวางมันลงบนเกวียน เทียมวัวสองตัว แล้วนำไปที่พระราชวัง ถวายแด่พระราชา “นี่มันสิ่งแปลกประหลาดอะไรกัน?” พระราชาตรัส “สิ่งมหัศจรรย์มากมายเคยปรากฏต่อหน้าข้า แต่ไม่เคยมีสัตว์ประหลาดเช่นนี้มาก่อน! มันงอกเงยมาจากเมล็ดอะไร หรือว่าเจ้าเป็นเด็กโชคดีที่ได้พบมันโดยบังเอิญ?”

“อ่า ไม่!” ชาวนากล่าว “ข้าไม่ใช่คนโชคดี ข้าเป็นทหารยากจน ที่เพราะหาเลี้ยงตัวเองไม่ได้อีกต่อไป จึงแขวนเสื้อคลุมทหารไว้บนตะขอแล้วหันมาทำนา ข้ามีพี่ชายที่ร่ำรวยและเป็นที่รู้จักของท่านกษัตริย์ แต่ข้า เพราะไม่มีอะไรเลย จึงถูกทุกคนลืม”

แล้วพระราชาทรงสงสารเขา จึงตรัสว่า “เจ้าจะพ้นจากความยากจน และจะได้รับของขวัญมากมายจากเรา จนเจ้าจะเท่าเทียมกับพี่ชายผู้ร่ำรวยของเจ้า” จากนั้นพระองค์ก็ประทานทองคำ ที่ดิน ทุ่งหญ้า และฝูงวัวมากมายให้แก่เขา ทำให้เขาร่ำรวยมหาศาล จนความมั่งคั่งของพี่ชายอีกคนเทียบไม่ได้เลย เมื่อพี่ชายผู้ร่ำรวยได้ยินว่าคนยากจนได้รับอะไรมากมายจากหัวผักกาดเพียงหัวเดียว เขาก็อิจฉา และคิดหาวิธีต่างๆ ว่าจะทำอย่างไรถึงจะได้โชคดีเช่นเดียวกัน แต่เขาคิดหาวิธีที่ฉลาดกว่ามาก เขาจึงนำทองคำและม้าไปถวายพระราชา และขอให้แน่ใจว่าพระราชาจะประทานของขวัญตอบแทนที่ใหญ่กว่ามาก หากพี่ชายของเขาได้รับมากมายจากหัวผักกาดเพียงหัวเดียว เขาจะได้รับอะไรตอบแทนบ้างจากสิ่งสวยงามเช่นนี้ พระราชาทรงรับของขวัญของเขา และตรัสว่าไม่มีสิ่งใดจะตอบแทนเขาได้ดีไปกว่าหัวผักกาดหัวใหญ่นั้น ดังนั้นเศรษฐีจึงจำใจต้องนำหัวผักกาดของน้องชายใส่เกวียนแล้วให้คนขนกลับบ้าน เมื่อถึงบ้านแล้วเขาก็ไม่รู้ว่าจะระบายความโกรธแค้นใส่ใคร จนกระทั่งความคิดชั่วร้ายผุดขึ้นมาในใจ และเขาก็ตัดสินใจที่จะฆ่าน้องชายของตน

เขาจ้างมือสังหารให้ซุ่มโจมตี แล้วจึงไปหาพี่ชายและพูดว่า “พี่ชายที่รัก ฉันรู้ขุมทรัพย์ที่ซ่อนอยู่ เราจะขุดมันขึ้นมาด้วยกัน แล้วแบ่งกัน” พี่ชายเห็นด้วยและไปกับเขาโดยไม่สงสัยอะไรเลย แต่ระหว่างทาง มือสังหารก็เข้าทำร้ายเขา มัดเขา และจะแขวนเขาไว้กับต้นไม้ แต่ในขณะที่พวกเขากำลังทำเช่นนั้น ก็ได้ยินเสียงร้องเพลงดังและเสียงฝีเท้าของม้ามาจากระยะไกล ทันใดนั้นพวกเขาก็ตกใจกลัว รีบจับตัวเชลยยัดหัวลงไปในกระสอบ แขวนไว้บนกิ่งไม้ แล้วหนีไป แต่เขาก็พยายามปีนขึ้นไปจนกระทั่งเจาะรูในกระสอบได้จนสามารถเอาหัวลอดออกมาได้ ชายที่ผ่านมานั้นไม่ใช่ใครอื่นนอกจากนักเรียนเดินทางคนหนึ่ง หนุ่มน้อยที่ขี่ม้าผ่านป่าไปพร้อมกับร้องเพลงอย่างสนุกสนาน

เมื่อผู้ที่อยู่เบื้องบนเห็นว่ามีใครบางคนกำลังเดินผ่านไปข้างล่าง เขาจึงร้องว่า “สวัสดี! ท่านมาได้ถูกเวลาจริงๆ” ศิษย์คนนั้นมองไปรอบๆ ทุกทิศทาง แต่ก็ไม่รู้ว่าเสียงนั้นมาจากไหน

ในที่สุดเขาก็พูดว่า “ใครโทรมาหาฉัน?”

แล้วเสียงตอบรับก็ดังมาจากยอดต้นไม้ว่า “เงยหน้าขึ้นมองเถิด ข้าประทับอยู่บนที่สูงในกระบองแห่งปัญญา ในเวลาอันสั้น ข้าได้เรียนรู้สิ่งยิ่งใหญ่มากมาย เมื่อเทียบกับสิ่งนี้แล้ว โรงเรียนทั้งปวงก็เป็นเพียงเรื่องตลก ในเวลาอันสั้นยิ่งนัก ข้าจะเรียนรู้ทุกสิ่งทุกอย่าง และจะลงมาด้วยปัญญาที่ล้ำหน้ากว่ามนุษย์ทุกคน ข้าเข้าใจดวงดาว สัญลักษณ์ของจักรราศี เส้นทางของลม ทรายในทะเล การรักษาโรคภัยไข้เจ็บ และคุณประโยชน์ของสมุนไพร นก และหินทั้งปวง หากท่านได้เข้าไปอยู่ในนั้นสักครั้ง ท่านจะรู้สึกได้ถึงสิ่งสูงส่งที่พรั่งพรูออกมาจากกระบองแห่งความรู้”

เมื่อศิษย์ได้ยินเรื่องทั้งหมด เขาก็ประหลาดใจและกล่าวว่า “ช่างเป็นช่วงเวลาที่ดีที่ข้าพเจ้าได้พบท่าน! ข้าพเจ้าขอเข้าไปอยู่ในกระสอบสักพักได้ไหม?”

ผู้ที่อยู่เบื้องบนตอบราวกับไม่เต็มใจว่า “ข้าจะอนุญาตให้เจ้าเข้าไปได้ชั่วครู่ หากเจ้าให้รางวัลแก่ข้าและกล่าวคำที่ดีแก่ข้า แต่เจ้าต้องรออีกหนึ่งชั่วโมง เพราะยังมีอีกสิ่งหนึ่งที่ข้าต้องเรียนรู้ก่อนจึงจะทำเช่นนั้นได้” เมื่อศิษย์รออยู่ครู่หนึ่ง เขาก็เริ่มหมดความอดทนและขอร้องให้เข้าไปทันที ความกระหายในความรู้ของเขานั้นยิ่งใหญ่มาก ในที่สุดผู้ที่อยู่เบื้องบนก็แสร้งทำเป็นยอมและกล่าวว่า “เพื่อที่ข้าจะออกมาจากบ้านแห่งความรู้ได้ เจ้าต้องหย่อนเชือกของมันลงมาเสียก่อน แล้วเจ้าจึงจะเข้าไปได้”

ดังนั้น นักเรียนจึงปล่อยกระสอบลง แกะเชือกออก และปล่อยเขาเป็นอิสระ จากนั้นก็ร้องว่า “ดึงฉันขึ้นมาเดี๋ยวนี้” และกำลังจะเข้าไปในกระสอบ

“หยุด!” อีกคนหนึ่งกล่าว “แบบนั้นไม่ได้” แล้วจับศีรษะของเขาห้อยหัวลงในกระสอบ มัดปากกระสอบให้แน่น แล้วใช้เชือกดึงศิษย์แห่งปัญญาขึ้นไปบนต้นไม้ จากนั้นก็เหวี่ยงเขาขึ้นไปในอากาศแล้วพูดว่า “เป็นอย่างไรบ้าง เพื่อนรัก? ดูสิ เจ้าเริ่มรู้สึกถึงปัญญาที่กำลังมาถึงแล้ว และกำลังได้รับประสบการณ์อันมีค่า จงอยู่นิ่งๆ จนกว่าเจ้าจะฉลาดขึ้น” จากนั้นเขาก็ขึ้นขี่ม้าของศิษย์แล้วขี่ออกไป แต่ในอีกหนึ่งชั่วโมงต่อมาก็ส่งคนไปปล่อยศิษย์ลงมาอีกครั้ง