De raap

Er waren eens twee broers die allebei soldaat waren; de ene was rijk en de andere arm. Toen de arme broer, om aan zijn armoede te ontsnappen, zijn soldatenjas aflegde en boer werd. Hij bewerkte zijn stukje land en zaaide er raapzaad in. Het zaad kwam op en er groeide een raap die groot en krachtig werd, en zichtbaar steeds groter werd, en het leek alsof hij nooit zou stoppen met groeien, zodat hij de prinses der rapen genoemd zou kunnen worden, want zo'n raap was nog nooit eerder gezien en zo'n raap zal ook nooit meer gezien worden.

Uiteindelijk was de raap zo enorm dat hij in zijn eentje een hele kar vulde, en er waren twee ossen nodig om hem te trekken. De boer had geen flauw idee wat hij met de raap moest doen, of het hem een ​​fortuin of een ongeluk zou brengen. Ten slotte dacht hij: "Als je hem verkoopt, wat krijg je er dan voor terug dat echt iets waard is? En als je hem zelf opeet, dan doen de kleine rapen je net zoveel goed; het zou beter zijn om hem naar de koning te brengen en hem cadeau te doen."

Dus plaatste hij het op een kar, spande er twee ossen voor, bracht het naar het paleis en presenteerde het aan de koning. 'Wat is dit voor een vreemd ding?' zei de koning. 'Veel wonderlijke dingen heb ik gezien, maar nog nooit zo'n monster als dit! Waaruit kan dit ontsproten zijn, of bent u een gelukskind en bent u het bij toeval tegengekomen?'

'Ach nee!' zei de boer, 'ik ben geen gelukskind. Ik ben een arme soldaat die, omdat hij zichzelf niet meer kon onderhouden, zijn soldatenjas aan een spijker hing en het land ging bewerken. Ik heb een broer die rijk is en u goed kent, Heer Koning, maar ik, omdat ik niets heb, ben door iedereen vergeten.'

Toen kreeg de koning medelijden met hem en zei: 'Je zult uit je armoede worden verheven en zulke geschenken van mij ontvangen dat je je rijke broer evenaart.' Hij schonk hem veel goud, landerijen, weiden en kudden, en maakte hem immens rijk, zodat de rijkdom van zijn andere broer er niet mee te vergelijken was. Toen de rijke broer hoorde wat de arme broer met één enkele raap had bereikt, werd hij jaloers en bedacht hij allerlei manieren om ook zo'n geluk te vergaren. Hij zou het echter op een veel slimmere manier aanpakken: hij nam goud en paarden mee naar de koning en zorgde ervoor dat de koning hem een ​​veel groter geschenk teruggaf. Als zijn broer zoveel voor één raap had gekregen, wat zou hij dan niet meenemen als tegenprestatie voor zulke prachtige dingen? De koning accepteerde zijn geschenk en zei dat hij niets had dat zeldzamer en voortreffelijker was dan de grote raap. De rijke man was dus genoodzaakt de raap van zijn broer in een kar te laden en naar huis te laten brengen. Daar aangekomen wist hij niet op wie hij zijn woede en toorn moest afreageren, totdat er kwade gedachten in hem opkwamen en hij besloot zijn broer te vermoorden.

Hij huurde huurmoordenaars in die in een hinderlaag moesten liggen, en ging toen naar zijn broer en zei: "Lieve broer, ik ken een verborgen schat, we zullen die samen opgraven en onder elkaar verdelen." De ander stemde hiermee in en vergezelde hem zonder argwaan. Onderweg vielen de huurmoordenaars hem echter aan, bonden hem vast en wilden hem aan een boom ophangen. Maar net toen ze hiermee bezig waren, hoorden ze in de verte luid gezang en het geluid van paardenhoeven. Daarop sloeg de angst toe en duwden ze hun gevangene met zijn hoofd eerst in een zak, hingen die aan een tak en sloegen op de vlucht. Hij werkte zich echter omhoog tot hij een gat in de zak had gemaakt waar hij zijn hoofd doorheen kon steken. De man die voorbij kwam was niemand minder dan een reizende student, een jonge kerel die vrolijk zingend door het bos reed.

Toen degene die boven was zag dat er iemand beneden hem voorbij kwam, riep hij: "Goedendag! U komt op een gunstig moment." De leerling keek om zich heen, maar wist niet waar de stem vandaan kwam.

Ten slotte zei hij: "Wie roept mij?"

Toen klonk er een antwoord van boven in de boom: "Sla je ogen op; hier zit ik hoog in de Zak der Wijsheid. In korte tijd heb ik grote dingen geleerd; vergeleken hiermee zijn alle scholen een lachertje; binnen zeer korte tijd zal ik alles geleerd hebben en wijzer afdalen dan alle andere mensen. Ik begrijp de sterren, de tekens van de dierenriem, de sporen van de wind, het zand van de zee, de genezing van ziekten en de deugden van alle kruiden, vogels en stenen. Als je er eenmaal in zou zijn, zou je voelen welke edele dingen er uit de Zak der Kennis voortkomen."

Toen de student dit alles hoorde, was hij verbijsterd en zei: "Gezegend zij het uur waarop ik u heb gevonden! Mag ik ook niet even in de zak kruipen?"

Degene die boven was, antwoordde met tegenzin: 'Voor korte tijd laat ik je erin, als je me beloont en me vriendelijke woorden toespreekt; maar je moet nog een uur wachten, want er is nog één ding dat ik moet leren voordat ik dat kan doen.' Toen de leerling een tijdje had gewacht, werd hij ongeduldig en smeekte hij om er meteen in te mogen, zijn dorst naar kennis was zo groot. Dus deed hij alsof hij uiteindelijk toegaf en zei: 'Om uit het huis van kennis te kunnen komen, moet je het eerst aan het touw laten zakken, en dan kun je erin.'

De leerling liet de zak zakken, maakte hem los en bevrijdde hem. Toen riep hij: "Trek me nu meteen omhoog!" en stond op het punt om in de zak te kruipen.

'Stop!' riep de ander, 'zo gaat het niet!' Hij greep hem bij zijn hoofd, stopte hem ondersteboven in de zak, maakte die dicht en trok de leerling van de wijsheid met een touw de boom in. Toen slingerde hij hem in de lucht en zei: 'Hoe gaat het met je, mijn beste? Zie, je voelt de wijsheid al aankomen en je doet waardevolle ervaring op. Blijf volkomen stil totdat je wijzer bent.' Daarop besteeg hij het paard van de leerling en reed weg, maar na een uur stuurde hij iemand om de leerling weer vrij te laten.