Album

Kraterow, radca tytularny, chudy i smukły jak iglica Admiralicji, wystąpił naprzód i zwracając się do Żmychowa, rzekł:

„Wasza Ekscelencjo! Wzruszeni do głębi serca sposobem, w jaki nami rządziłeś przez długie lata, i Twoją ojcowską troską…”

„Przez ponad dziesięć lat…” – podpowiedział Zakusin.

„W ciągu ponad dziesięciu lat my, Pańscy podwładni, w tym tak pamiętnym dla nas dniu… eee… prosimy Waszą Ekscelencję o przyjęcie na znak naszego szacunku i głębokiej wdzięczności tego albumu z naszymi portretami i wyrażenie nadziei, że przez całe Pańskie znakomite życie, przez długie, długie lata, aż do dnia śmierci, nie opuści nas Pan.…”

„Z twoim ojcowskim przewodnictwem na drodze sprawiedliwości i postępu…” dodał Zakusin, ocierając z czoła pot, który nagle się na nim pojawił; najwyraźniej pragnął przemówić i prawdopodobnie miał już gotową mowę. „I” – zakończył – „oby twój sztandar powiewał przez długie, długie lata w karierze geniusza, pracowitości i społecznej samoświadomości”.

Łza spłynęła po pomarszczonym lewym policzku Żmychowa.

„Panowie!” powiedział drżącym głosem. „Nie spodziewałem się, nie miałem pojęcia, że ​​będziecie świętować mój skromny jubileusz. … Jestem naprawdę wzruszony… bardzo. … Nie zapomnę tej chwili do końca życia i wierzcie mi… wierzcie mi, przyjaciele, że nikt nie pragnie waszego dobra tak jak ja… a jeśli cokolwiek się wydarzyło… to dla waszego dobra”.

Żmychow, obecny radny miejski, ucałował radnego tytularnego Kraterowa, który nie spodziewał się takiego zaszczytu, i zbladł z radości. Wtedy wódz wykonał gest, który wskazywał, że nie może mówić z emocji, i zapłakał, jakby nie otrzymał drogiego albumu, lecz wręcz przeciwnie, został mu odebrany. … Potem, gdy trochę ochłonął i powiedział jeszcze kilka słów pełnych uczucia, podając wszystkim rękę do uścisku, zszedł na dół wśród głośnych i radosnych wiwatów, wsiadł do powozu i odjechał, po czym otrzymał błogosławieństwo. Siedząc w powozie, poczuł przypływ radosnych uczuć, jakich nigdy wcześniej nie zaznał, i znów zalał się łzami.

W domu czekały na niego nowe rozkosze. Tam rodzina, przyjaciele i znajomi zgotowali mu tak wielką owację, że zdał sobie sprawę, iż naprawdę bardzo się przysłużył ojczyźnie i że gdyby nigdy nie istniał, jej kraj prawdopodobnie byłby w bardzo złym stanie. Jubileuszowy obiad składał się z toastów, przemówień i łez. Krótko mówiąc, Żmychow nigdy nie spodziewał się, że jego zasługi zostaną tak ciepło docenione.

„Panowie!” powiedział przed deserem, „dwie godziny temu zostałem wynagrodzony za wszystkie cierpienia, jakie musi znosić człowiek, który jest, że tak powiem, sługą nie rutyny, nie litery, lecz obowiązku! Przez cały okres mojej służby niezmiennie trzymałem się zasady: nie społeczeństwo istnieje dla nas, lecz my dla społeczeństwa, a dziś otrzymałem najwyższą nagrodę! Moi podwładni podarowali mi album… patrzcie! Byłem wzruszony”.

Roześmiane twarze pochyliły się nad albumem i zaczęły go oglądać.

„To ładny album” – powiedziała córka Żmychowa, Ola – „chyba kosztował pięćdziesiąt rubli. Och, jaki śliczny! Musisz mi dać ten album, tato, słyszysz? Zaopiekuję się nim, jest taki śliczny”.

Po obiedzie Ola zabrała album do swojego pokoju i zamknęła go w szufladzie stołu. Następnego dnia wyjęła z niego urzędników, rzuciła ich na podłogę i na ich miejsce postawiła szkolne koleżanki. Mundury rządowe ustąpiły miejsca białym pelerynom. Kola, synek Jego Ekscelencji, zebrał urzędników i pomalował ich ubrania na czerwono. Tym, którzy nie mieli wąsów, podarował zielone wąsy, a do bezbródkowych dodał brązowe brody. Gdy nie było już nic do malowania, wyciął ludziki z tektury, wykłuł im oczy szpilką i zaczął się nimi bawić w żołnierzyki. Po wycięciu radcy tytularnego Kratierowa, przymocował go do pudełka zapałek i w takim stanie zaniósł do gabinetu ojca.

„Tato, pomnik, patrz!”

Żmychow wybuchnął śmiechem, rzucił się do przodu i patrząc czule na dziecko, dał mu ciepłego buziaka w policzek.

„No, ty łobuzie, idź i pokaż mamie. Niech mama też zobaczy.”