Cień

Tak! Choćbym chodził doliną Cienia.

— Psalm Dawida

Wy, którzy czytacie, wciąż jesteście wśród żywych; ale ja, który piszę, dawno już zaszedłem w krainę cieni. Bo zaiste wydarzą się rzeczy dziwne, a tajemne sprawy zostaną ujawnione, i wiele wieków minie, zanim te ludzkie pamiątki zostaną ujrzane. A kiedy już zostaną ujrzane, niektórzy będą wątpić, inni wątpić, a jednak nieliczni znajdą wiele do przemyślenia w znakach wyrytych tu żelaznym rylcem.

Rok ten był rokiem grozy i uczuć intensywniejszych niż groza, których nie ma na ziemi nazwy. Wiele bowiem cudów i znaków miało miejsce, a czarne skrzydła Zarazy rozpostarły się szeroko nad morzami i lądami. Tym jednak, którzy znali się na gwiazdach, nie było obce, że niebiosa przybrały złowieszczy wygląd; a dla mnie, Greka Oinosa i innych, było oczywiste, że oto nadeszła zmiana owego siedemset dziewięćdziesiątego czwartego roku, kiedy to u wejścia Barana planeta Jowisz znajduje się w koniunkcji z czerwonym pierścieniem straszliwego Saturna. Osobliwy duch niebios, jeśli się nie mylę, objawił się nie tylko w fizycznej kuli ziemskiej, ale także w duszach, wyobraźni i medytacjach ludzkości.

Nad buteleczkami czerwonego wina chiańskiego, w murach dostojnej sali, w mrocznym mieście zwanym Ptolemais, siedzieliśmy nocą w siedmioosobowej grupie. Do naszej komnaty nie było wejścia, jak tylko przez wysokie, mosiężne drzwi: drzwi te, wykonane przez rzemieślnika Korinnosa, były wykonane z niezwykłą precyzją i zamykane od wewnątrz. Czarne draperie, podobnie, w mrocznym pokoju, zasłaniały nam księżyc, ponure gwiazdy i puste ulice – lecz zwiastowanie i wspomnienie Zła nie dawały się tak wykluczyć. Wokół nas i wokół nas działy się rzeczy, o których nie potrafię jasno opowiedzieć – rzeczy materialne i duchowe – ciężar w atmosferze – poczucie duszności – niepokój – a nade wszystko ów straszliwy stan egzystencji, którego doświadczamy, gdy zmysły są żywe i rozbudzone, a tymczasem moce myślenia pozostają uśpione. Wisiał na nas martwy ciężar. Zawisło na naszych kończynach – na domowych sprzętach – na kielichach, z których piliśmy; i wszystko było przygnębione i zniesione przez to – wszystko z wyjątkiem płomieni siedmiu lamp, które oświetlały naszą zabawę. Wznosząc się w wysokich, smukłych liniach światła, płonęły tak blade i nieruchome; a w lustrze, które ich blask tworzył na okrągłym stole z hebanu, przy którym siedzieliśmy, każdy z nas tam zgromadzonych ujrzał bladość własnej twarzy i niespokojny blask w spuszczonych oczach swoich towarzyszy. Mimo to śmialiśmy się i weseliliśmy na swój właściwy sposób – który był histeryczny; i śpiewaliśmy pieśni Anakreona – które są szaleństwem; i piliśmy głęboko – choć purpurowe wino przypominało nam krew. Bo był jeszcze jeden lokator naszej komnaty w osobie młodego Zoilusa. Martwy, a leżał w całej długości, spowity całunem; – geniusz i demon sceny. Ach! nie miał on udziału w naszej wesołości, z wyjątkiem tego, że jego oblicze, zniekształcone zarazą, i jego oczy, w których śmierć zaledwie w połowie zgasiła ogień zarazy, zdawały się interesować naszą wesołością tak, jak zmarli mogą interesować się wesołością tych, którzy mają umrzeć. Lecz chociaż ja, Oinos, czułem, że oczy zmarłych są na mnie zwrócone, wciąż starałem się nie dostrzegać goryczy ich wyrazu i wpatrując się niezłomnie w głębię hebanowego lustra, śpiewałem głośnym i dźwięcznym głosem pieśni syna Tejosa. Lecz stopniowo moje pieśni ucichły, a ich echa, toczące się w oddali wśród czarnych draperii komnaty, stały się słabe i nieodróżnialne, i tak zanikły. I oto! Spomiędzy czarnych draperii, gdzie rozbrzmiewały dźwięki pieśni, wyłonił się ciemny i nieokreślony cień – cień taki, jaki księżyc, gdy nisko wisiał na niebie, mógłby stworzyć z postaci człowieka: lecz nie był to cień ani człowieka, ani Boga, ani niczego znajomego. Drżąc przez chwilę wśród draperii komnaty, w końcu spoczął w pełnym widoku na powierzchni mosiężnych drzwi. Lecz cień był niewyraźny, bezkształtny i nieokreślony i nie był cieniem ani człowieka, ani Boga – ani Boga Grecji, ani Boga Chaldei, ani żadnego Boga Egiptu. Cień spoczął na spiżowym framudze drzwi i pod łukiem belkowania drzwi, nie poruszył się, nie wypowiedział ani słowa, lecz znieruchomiał i pozostał. A drzwi, na których spoczywał cień, były, o ile dobrze pamiętam, otulone całunem, tuż przy stopach młodego Zoilusa. Lecz my, siedmiu tam zgromadzonych, ujrzawszy cień, jak wyłonił się spośród draperii, nie śmieliśmy patrzeć na niego, lecz spuściliśmy oczy i wpatrywaliśmy się nieustannie w głębię zwierciadła hebanu. W końcu ja, Oinos, mówiąc cicho kilka słów, zapytałem cienia o jego siedzibę i imię. A cień odpowiedział: „Jestem cieniem, a moja siedziba znajduje się blisko Katakumb Ptolemaidy, tuż przy tych mrocznych równinach Helusionu, które graniczą z cuchnącym kanałem Charona”. Wtedy my, siedmiu, zerwaliśmy się z naszych miejsc z przerażeniem i stanęliśmy drżąc, drżąc i przerażeni, gdyż tony w głosie cienia nie były tonami żadnej jednej istoty, lecz mnóstwa istot, a zmieniając kadencje od sylaby do sylaby, mrocznie docierały do ​​naszych uszu w dobrze zapamiętanych i znajomych akcentach wielu tysięcy zmarłych przyjaciół.