Reginald w teatrze

„W końcu” – powiedziała księżna niejasno – „są pewne rzeczy, od których nie da się uciec. Dobro i zło, dobre postępowanie i moralna uczciwość mają pewne ściśle określone granice”.

„Tak samo zresztą jak Imperium Rosyjskie” – odpowiedział Reginald. Problem w tym, że granice nie zawsze są w tym samym miejscu”.

Reginald i księżna patrzyli na siebie z wzajemną nieufnością, łagodzoną zainteresowaniem naukowym. Reginald uważał, że księżna musi się wiele nauczyć; w szczególności, by nie spieszyć się z Carltonu, jakby obawiał się zgubienia ostatniego autobusu. Kobieta, jak twierdził, która nie przejmuje się zniknięciami, może opuścić miasto przed Goodwood i umrzeć w nieodpowiednim momencie na niemodną chorobę.

Księżna uważała, że ​​Reginald nie przekroczył standardów etycznych, jakich wymagały okoliczności.

„Oczywiście” – podjęła bojowo – „obecnie panuje moda na nieustanną zmianę i zmienność i tego typu rzeczy, a także na twierdzenie, że wszyscy jesteśmy jedynie udoskonaloną formą pierwotnej małpy. Oczywiście, że podzielasz tę doktrynę?”

„Myślę, że to zdecydowanie przedwczesne; u większości znanych mi osób proces ten jest daleki od zakończenia”.

„A oczywiście jesteś też osobą zupełnie niereligijną?”

„Och, absolutnie nie. Obecnie panuje moda na rzymskokatolicki sposób myślenia z agnostycznym sumieniem: łączy się tu średniowieczną malowniczość jednego z nowoczesnymi udogodnieniami drugiego”.

Księżna stłumiła westchnienie. Należała do tych ludzi, którzy traktują Kościół Anglii z protekcjonalną miłością, jakby był czymś, co wyrosło w ich ogródku.

„Ale są też inne rzeczy” – kontynuowała – „które, jak sądzę, są do pewnego stopnia święte nawet dla ciebie. Na przykład patriotyzm, imperium, imperialna odpowiedzialność, krew gęstsza od wody i tak dalej”.

Reginald odczekał kilka minut zanim odpowiedział, podczas gdy Lord Rimini tymczasowo wykorzystał możliwości akustyczne teatru.

„To najgorsza z tragedii” – zauważył – „nie zawsze można usłyszeć samego siebie. Oczywiście akceptuję imperialną ideę i odpowiedzialność. W końcu równie chętnie myślę o kontynentach, jak gdziekolwiek indziej. A któregoś dnia, kiedy sezon się skończy i będziemy mieli czas, wyjaśnisz mi dokładnie, na czym polega braterstwo krwi i wszystko, co istnieje między Francuzem-Kanadyjczykiem, łagodnym Hindusem i Yorkshiremanem, na przykład”.

„No cóż, wiesz, «panowanie nad palmami i sosnami»” – zacytowała z nadzieją księżna. „Oczywiście nie możemy zapominać, że wszyscy jesteśmy częścią wielkiego Imperium Anglosaskiego”.

„Która ze swojej strony szybko staje się przedmieściem Jerozolimy. Bardzo przyjemnym przedmieściem, przyznaję, i całkiem urokliwym Jerozolimą. Ale wciąż przedmieściem”.

„Doprawdy, usłyszeć, że mieszka się na przedmieściach, mając świadomość, że dobrodziejstwa cywilizacji rozprzestrzeniają się po całym świecie! Filantropia – zapewne powiesz, że to wygodne złudzenie; a jednak nawet ty musisz przyznać, że ilekroć wiadomo o istnieniu nędzy, niedoli czy głodu, jakkolwiek odległego lub trudno dostępnego, natychmiast organizujemy pomoc na najhojniejszą skalę i w razie potrzeby rozprowadzamy ją aż po najdalsze krańce ziemi”.

Księżna zamilkła z poczuciem ostatecznego triumfu. ​​Wygłosiła tę samą uwagę na spotkaniu w salonie i została ona niezwykle dobrze przyjęta.

„Zastanawiam się” – powiedział Reginald – „czy spacerowałeś kiedyś wzdłuż nabrzeża zimową nocą?”

„Na litość boską, nie, dziecko! Dlaczego pytasz?”

„Nie, tylko się zastanawiałem. Nawet twoja filantropia, praktykowana w świecie, gdzie wszystko opiera się na konkurencji, musi mieć konto debetowe i kredytowe. Młode kruki wołają o jedzenie”.

„I są nakarmieni.”

„Dokładnie. Co zakłada, że ​​żywimy się czymś innym.”

„Och, jesteś po prostu irytujący. Czytałeś Nietzschego, aż w końcu straciłeś poczucie moralnej równowagi. Czy mogę zapytać, czy kierują tobą jakieś prawa postępowania?”

„Istnieją pewne sztywne zasady, których przestrzega się dla własnej wygody. Na przykład, nigdy nie bądź lekceważąco niegrzeczny wobec żadnego nieszkodliwego, siwobrodego nieznajomego, którego możesz spotkać w lasach sosnowych lub palarniach hotelowych na kontynencie. Zawsze okazuje się, że to król Szwecji”.

„To ograniczenie musi być dla ciebie strasznie uciążliwe. Kiedy byłem młodszy, chłopcy w twoim wieku byli mili i niewinni”.

„Teraz jesteśmy tylko mili. Trzeba się specjalizować w dzisiejszych czasach. To przypomina mi człowieka, o którym czytałem w jakiejś świętej księdze, któremu dano wybór tego, czego najbardziej pragnął. A ponieważ nie prosił o tytuły, zaszczyty i godności, a jedynie o ogromne bogactwo, te inne rzeczy również mu ​​się trafiły”.

„Jestem pewien, że nie czytałeś o nim w żadnej świętej księdze”.

„Tak, sądzę, że znajdziesz go w Debrett.”