Trzej Synowie Fortuny

Pewien ojciec wezwał kiedyś swoich trzech synów i dał pierwszemu koguta, drugiemu kosę, a trzeciemu kota. „Jestem już stary” – powiedział – „śmierć jest bliska i chciałem pomyśleć o was, zanim nadejdzie mój koniec; pieniędzy nie mam, a to, co teraz wam daję, wydaje się niewiele warte, ale wszystko zależy od tego, czy rozsądnie je wykorzystacie. Poszukajcie tylko kraju, gdzie takie rzeczy są jeszcze nieznane, a wasza fortuna będzie zbudowana”.

Po śmierci ojca najstarszy syn odszedł ze swoim kogutem, ale gdziekolwiek się pojawił, kogut był już znany; w miastach widywano go z daleka, jak siedział na wieżach i obracał się wraz z wiatrem, a we wsiach słyszał niejedno pianie; nikt nie okazywał zdziwienia temu stworzeniu, tak że nie wyglądało na to, że chciałby na nim zbić majątek.

W końcu jednak zdarzyło się, że dotarł na wyspę, gdzie ludzie nie wiedzieli nic o kogutach i nie wiedzieli nawet, jak dzielić czas. Wiedzieli co prawda, kiedy jest ranek, a kiedy wieczór, ale w nocy, jeśli nie przespali nocy, nikt z nich nie wiedział, jak ustalić godzinę.

„Patrz!” powiedział, „co za dumne stworzenie! Ma rubinowoczerwoną koronę na głowie i nosi ostrogi jak rycerz; woła cię trzy razy w nocy, o ustalonych godzinach, a kiedy woła po raz ostatni, słońce wkrótce wzejdzie. Ale jeśli zapieje w biały dzień, uważaj, bo z pewnością nastąpi zmiana pogody”.

Ludzie byli bardzo zadowoleni; całą noc nie spali i z wielką radością słuchali, jak kogut o drugiej, czwartej i szóstej głośno i wyraźnie obwieszczał godzinę. Pytali, czy zwierzę jest na sprzedaż i ile za nie chce? „Mniej więcej tyle złota, ile osioł udźwignie” – odpowiedział.

„Śmiesznie niska cena za tak cenne stworzenie!” krzyknęli jednogłośnie i chętnie dali mu to, o co prosił.

Gdy wrócił do domu ze swoim bogactwem, jego bracia byli zdumieni, a drugi rzekł: „Dobrze, pójdę i zobaczę, czy nie uda mi się pozbyć kosy równie skutecznie”. Ale nie wyglądało na to, żeby tak się stało, bo wszędzie spotykali go robotnicy, którzy tak samo jak on mieli kosy na ramionach.

W końcu jednak trafił na wyspę, gdzie ludzie nie znali kos. Gdy zboże tam dojrzało, wybrali się armatami na pola i zestrzelili je. Była to jednak dość niepewna sprawa; wielu strzelało prosto nad zbożem, inni trafiali w kłosy zamiast w łodygi i odstrzeliwali je, przez co wiele tracili, a poza tym wszystkim narobili strasznego hałasu. Człowiek wziął się więc do pracy i skosił je tak cicho i szybko, że ludzie otworzyli usta ze zdumienia. Zgodzili się dać mu tyle, ile chciał za kosę, a on otrzymał konia obładowanego złotem, ile tylko mógł unieść.

A teraz trzeci brat chciał zabrać swojego kota do właściwego człowieka. Powodziło mu się tak samo jak innym; dopóki pozostawał na lądzie, nic nie dało się zrobić. Wszędzie były koty, i było ich tak dużo, że nowonarodzone kocięta zazwyczaj tonęły w stawach.

W końcu popłynął na wyspę i na szczęście nigdy dotąd nie widziano tam kotów, a myszy tak bardzo się rozpanoszyły, że tańczyły po stołach i ławach, niezależnie od tego, czy pan był w domu, czy nie. Ludzie gorzko narzekali na zarazę; sam król w swoim pałacu nie wiedział, jak się przed nimi zabezpieczyć; myszy piszczały w każdym kącie i gryzły zębami wszystko, co wpadło im w ręce. Lecz kot ruszył w pościg i wkrótce oczyścił kilka komnat, a ludzie błagali króla, by kupił dla kraju to cudowne zwierzę. Król chętnie dał to, o co poproszono, czyli muła objuczonego złotem, a trzeci brat wrócił do domu z największym ze wszystkich skarbów.

Kotka zabawiała się z myszami w pałacu królewskim i zabiła ich tak wiele, że nie sposób ich było zliczyć. W końcu rozgrzała się pracą i zgłodniała, więc stanęła, podniosła głowę i krzyknęła: „Miau! Miau!”. Usłyszawszy ten dziwny krzyk, król i cała jego służba przestraszyli się i w przerażeniu wybiegli z pałacu. Król naradził się wówczas, co najlepiej zrobić; w końcu postanowiono wysłać herolda do kotki i zażądać, by opuściła pałac, w przeciwnym razie miała się spodziewać użycia siły przeciwko niej.

Radni powiedzieli: „Wolę pozwolić, aby dręczyły nas myszy, bo do tego nieszczęścia jesteśmy przyzwyczajeni, niż oddać życie takiemu potworowi”.

Wysłano więc pewnego szlachetnego młodzieńca, aby zapytał kotkę, „czy opuści zamek w sposób pokojowy?”

Ale kot, którego pragnienie było jeszcze większe, odpowiedział tylko: „Miau! Miau!”

Młodzieniec zrozumiał, że jej odpowiedź brzmi: „Z całą pewnością nie! Z całą pewnością nie!” i zaniósł tę odpowiedź królowi.

„W takim razie” – powiedzieli radni – „ustąpi przed siłą”. Wyciągnięto armaty i pałac wkrótce stanął w płomieniach. Gdy ogień dotarł do pokoju, w którym siedziała kotka, ta bezpiecznie wyskoczyła przez okno; oblegający jednak nie odpuszczali, dopóki cały pałac nie legł w gruzach.