Niets nieuws onder de zon

De wind rukt aan de dakpannen die de zolder boven aan de zevende verdieping slecht bedekken. De sneeuwkristallen, door de kracht van de storm zo fijn als rijp geblazen, zoemen door de kieren en dwarrelen neer op het schamele bed. Sommige luiken buiten slaan en kraken bij elke windvlaag, en de sneeuwwolken die naar het zuiden trekken, laten een schitterende, blauwgetinte ster toe om met een stralende blik op de wereld neer te kijken.

Door een spleet in het dak van de zolder ziet alleen de ster wat zich daar die nacht afspeelt. Op de kale vloer staat wat gammele meubilair, en in het midden staat een tafel met papier, pennen en inkt, en een brandende kaars.

De man die in de houten stoel zit met zijn ellebogen op tafel en een gebalde vuist onder zijn kin, voelt de bittere kou niet, hoewel hij in al zijn ledematen rilt. Zijn haar is verward naar achteren gekamd vanaf zijn hoge voorhoofd, en in zijn ogen schittert een licht dat de ster herkent wanneer ze broederlijk neerknippert. Genialiteit is van hemelse oorsprong en haar licht komt van een hoogte die gelijk is aan de bron van de sterrenstralen.

Plotseling grijpt de man de pen en schrijft. Hij buigt zich over het papier en zijn hand vliegt over het papier. Hij schenkt geen acht op de huilende wind of de dodelijke sneeuwmist die hem omringt. Hij schrijft en schrijft. De klok slaat, en wanneer het uur voorbij is en de klok opnieuw klinkt, smijt hij de pen neer, springt op en heft een hand op met het elegante gebaar van een overwinnaar. Het is een natuurlijke beweging, want er is niemand die hem ziet behalve de ster. "Bij de hemel!" mompelt hij, "ik heb gewonnen. Ik ben de eerste op het veld. De gedachte is van mij en van mij alleen. Ze zal voor eeuwig voortleven. Er is niets vergelijkbaars in de literatuur; maar waarom, o waarom, moest ik zulke ruige, vermoeiende paden bewandelen om het in een oogwenk zo gemakkelijk te ervaren als een ruiende veer van de borst van een adelaar valt?"

Hij gaat weer zitten en leest wat hij heeft geschreven. Dan legt hij het liefdevol neer. Hij verandert geen letter en wist geen woord uit. Hij weet dat het perfect is, en zegt dat ook tegen zichzelf; want ware genialiteit kent geen valse bescheidenheid.

De ogen van de man verzachten. Het vuur dooft eruit, en laat een warme gloed achter waar de ster niet op reageert. Rond zijn lippen speelt een aanhoudende, dunne glimlach die half genot, half minachting uitstraalt. Hij is kunstenaar genoeg om te weten dat hij een origineel idee heeft bedacht, en hij kent de waarde ervan.

Zijn verre blik ziet warmte, liefde, plezier, wijn, kristal, vrolijkheid en levende schoonheid – dingen waar hij naar hunkert met een wolfachtige honger die zelfverachting toevoegt aan de knagende pijn van zijn uitgehongerde ziel.

Plotseling klinkt de scherpe zweepslag van het heden in zijn oor en de kou dringt tot in zijn botten door, waardoor hij in actie komt. Hij staat op, trekt een versleten overjas aan, gaat de deur uit en de zeven trappen af. Hij komt direct terug met brood en kaas, verpakt in een oude krant. Hij gaat weer zitten en schrokt het eten naar binnen, dat smaakt als goddelijke nectar. De ster kijkt door de spleet naar beneden en fonkelt met hemelse sympathie, want de man heeft een lange en zeer sombere strijd gestreden tot het einde, en eet nu kaaskruimels, terwijl de sneeuwvlokken op zijn schouders vallen. Voor het eerst in vele jaren straalt de man succes uit.

⁂

Hij heeft in een uur bereikt wat anderen een leven lang tevergeefs hebben nagestreefd. Terwijl de man eet, werpt hij achteloos een blik op de oude krant waarin zijn eten ligt. De ster ziet hem plotseling de krant met beide handen vastgrijpen, met brandende ogen naar de kolommen staren en dan, met een hese, verstikkende vloek, opstaan, ronddraaien en op de kale vloer vallen.

⁂

De volgende ochtend, omdat hij zoals gewoonlijk niet verschijnt, breken twee mannen de zolderdeur open en vinden hem daar.

'Zelfmoord?', zegt iemand.

"Waarschijnlijk eerder verhongering," zegt de ander.

'Nee, hier is brood en kaas. Een zaak voor de lijkschouwer, in ieder geval. Hij woonde in een gezellig holletje. Hallo, wat heeft hij hier geschreven?'

Een van hen leest wat de overledene heeft geschreven en zegt:

“Het is vreemd. Ik kan er geen touw aan vastknopen. Kijk naar zijn hand; hij heeft een oude krant erin geklemd alsof het een bankschroef is.”

Hij bukt zich en wringt het oude papier uit de koude vingers. Hij bekijkt het nieuwsgierig en stuit dan, enigszins onhandig, op de waarheid.

'Zeg eens, Bill,' zegt hij, 'hier is iets grappigs. In deze oude krant staat een artikel dat bijna precies hetzelfde is als wat die man zelf schreef.'