Dik en dun

Twee vrienden – de een dik en de ander dun – ontmoetten elkaar op station Nikolajevski. De dikke man had net in het station gegeten en zijn vettige lippen glansden als rijpe kersen. Hij rook naar sherry en sinaasappelbloesem. De dunne man was net uit de trein gestapt en was beladen met koffers, bundels en dozen. Hij rook naar ham en koffiedik. Achter hem verschenen een magere vrouw met een lange kin, zijn vrouw, en een lange schooljongen met één oog dichtgeknepen.

'Porfiry,' riep de dikke man toen hij de dunne man zag. 'Ben jij het? Mijn beste! Hoeveel zomers, hoeveel winters!'

"Heilige heiligen!" riep de magere man verbaasd uit. "Misha! Mijn vriend uit mijn kindertijd! Waar ben je vandaan gekomen?"

De vrienden kusten elkaar driemaal en keken elkaar met tranen in de ogen aan. Beiden waren aangenaam verrast.

'Mijn lieve jongen!' begon de magere man na de kus. 'Dit is onverwacht! Dit is een verrassing! Kom eens goed naar me kijken! Net zo knap als vroeger! Net zo'n lieveling en dandy! Hemel! Nou, en hoe gaat het met jou? Heb je je fortuin gemaakt? Ben je getrouwd? Ik ben getrouwd, zoals je ziet. ... Dit is mijn vrouw Luise, haar meisjesnaam was Vantsenbach ... van Lutherse afkomst. ... En dit is mijn zoon Nafanail, een schooljongen in de derde klas. Dit is mijn jeugdvriend Nafanya. We zaten samen op school!'

Nafanail dacht even na en deed zijn pet af.

'We zaten samen op school,' vervolgde de magere man. 'Weet je nog hoe ze je plaagden? Jij werd 'Herostratus' genoemd omdat je met een sigaret een gat in een schoolboek brandde, en ik werd 'Ephialtes' genoemd omdat ik graag verhalen vertelde. Ho-ho! ... we waren kinderen! ... Wees niet verlegen, Nafanya. Kom dichterbij. En dit is mijn vrouw, haar meisjesnaam was Vantsenbach, ze was lutheraans. ...'

Nafanail dacht even na en zocht beschutting achter de rug van zijn vader.

'Nou, hoe gaat het met je, vriend?' vroeg de dikke man, terwijl hij zijn vriend enthousiast aankeek. 'Ben je in militaire dienst? Welke rang heb je bereikt?'

'Jazeker, beste jongen! Ik ben de afgelopen twee jaar universitair docent geweest en ik heb de Stanislav-beurs. Het salaris is niet geweldig, maar dat is geen ramp! Mijn vrouw geeft muziekles en ik maak in mijn vrije tijd houten sigarettendoosjes. Prachtige sigarettendoosjes! Ik verkoop ze voor een roebel per stuk. Als iemand er tien of meer koopt, geef ik natuurlijk korting. We redden het wel. Ik heb als klerk gewerkt, weet je, en nu ben ik hierheen overgeplaatst als hoofdklerk op dezelfde afdeling. Ik ga hier aan de slag. En jij dan? Ik wed dat je inmiddels gemeenteraadslid bent? Hè?'

'Nee, lieve jongen, ga hogerop,' zei de dikke man. 'Ik ben al lid van de geheime raad... Ik heb twee sterren.'

De magere man werd plotseling bleek en verstijfde, maar al snel vertrok zijn gezicht in een brede grijns; het leek alsof er vonken uit zijn gezicht en ogen schoten. Hij kronkelde, kromp ineen, kromp ineen. … Zijn koffers, bundels en kartonnen dozen leken ook te krimpen en in elkaar te zakken. … De lange kin van zijn vrouw werd nóg langer; Nafanail richtte zich op en maakte alle knopen van zijn uniform dicht.

“Uwe Excellentie, ik… verheugd! De vriend uit mijn jeugd, zou je kunnen zeggen, die is uitgegroeid tot zo’n groot man! Hij—hij!”

'Kom op, kom op!' fronste de dikke man. 'Waarom die toon? Jij en ik waren vrienden toen we jongens waren, en er is geen reden voor deze officiële kruiperigheid!'

'Hemel, Uwe Excellentie! Wat zegt u nou...?' grinnikte de magere man, die zich meer dan ooit heen en weer bewoog. 'Uw welwillende aandacht is als verfrissend manna. ... Dit, Uwe Excellentie, is mijn zoon Nafanail, ... mijn vrouw Luise, in zekere zin een lutheraan.'

De dikke man stond op het punt te protesteren, maar het gezicht van de dunne man toonde zo'n eerbiedige, zoete en weeïge uitdrukking dat de raadsman er misselijk van werd. Hij draaide zich van de dunne man af en gaf hem bij het afscheid zijn hand.

De magere man drukte drie vingers tegen elkaar, boog zijn hele lichaam en grinnikte als een Chinees: "He—he—he!" Zijn vrouw glimlachte. Nafanail schraapte met zijn voet en liet zijn pet vallen. Alle drie waren aangenaam verrast.