Spacer Pałacowy

„Palace Walk” przedstawia kairską rodzinę al-Sajjida Ahmada Abd al-Dżawada w okresie I wojny światowej i egipskiego ruchu nacjonalistycznego. W domu wymaga posłuszeństwa i reguluje życie żony i dzieci. Poza domem cieszy się towarzystwem i przyjemnościami, na które jego władza domowa nigdy by im nie pozwoliła. Mahfuz przedstawia ten podział jako presję porządkującą rodzinny świat, a nie jako sekret, którego odkrycie samo w sobie mogłoby go rozwiązać.

Akcja powieści toczy się pomiędzy członkami rodziny, co pozwala na ujawnienie różnych form ograniczeń i aspiracji. Lojalność Aminy, ambicje synów, perspektywy małżeńskie córek i postrzeganie najmłodszego dziecka nie mieszczą się w jednym, wspólnym opisie domu. Jego rutyna bywa jednocześnie pełna czułości i przytłaczająca. Posiłek czy rozmowa niosą ze sobą siłę zasad, które wszyscy znają, ale którym nie można w równym stopniu przeciwstawić.

Życie polityczne miasta stopniowo narzuca się tym wewnętrznym układom. Kwestie wolności narodowej nie rozstrzygają automatycznie kwestii autorytetu w domu. Mahfouz szczególnie skutecznie pokazuje, jak przekonania publiczne, prywatne pragnienia i obowiązki rodzinne mogą wymagać sprzecznych działań. Zmiany te są odczuwalne zarówno poprzez zwykłe ruchy ponad progami, jak i poprzez jawną argumentację polityczną.

Czytelnicy lubiący rozbudowaną fikcję rodzinną, stopniową kreację postaci i historyczne tło budowane poprzez codzienne nawyki, powinni uznać tę książkę za satysfakcjonującą. Tempo jest cierpliwe, z dużą ilością czasu poświęconego na rozmowy, obserwację i powtarzające się schematy. Patriarchalny przymus i podwójne standardy seksualne odgrywają tu kluczową rolę, a niektóre wydarzenia są przygnębiające. Jako pierwszy tom Trylogii Kairskiej, otwiera on relacje i historyczne trajektorie, które są kontynuowane w kolejnych książkach, zamiast zamykać każdy wątek.

Siłą powieści jest jej zdolność do wywołania poczucia wewnętrznej różnorodności w rodzinie, bez ukrywania, kto sprawuje władzę. Zrozumienie uroku ojca nie niweluje kosztów jego autorytetu. Mahfouz pozwala czytelnikom zrozumieć, dlaczego znany porządek może budzić przywiązanie, jednocześnie uniemożliwiając ludziom pełniejsze życie w jego ramach.