De foto zonder sneeuw

De foto toonde hun moeder in een zomerjurk voor het oude appartementencomplex. Achter haar was de stoep droog. Daniel zei dat de foto was genomen op de dag dat ze vertrokken. Zijn zus Lea zei dat ze in de sneeuw waren vertrokken.

Ze waren foto's aan het sorteren voor de zeventigste verjaardag van hun moeder. Ze had gevraagd om geen feest en geen cadeaus, wat ze interpreteerden als toestemming om er een fotoboek van te maken. Het leek een eenvoudig cadeau, totdat ze bij de foto kwamen.

Daniel herinnerde zich de verhuiswagen, met zijn gele deuren open naar de zon. Lea herinnerde zich haar pijnlijke tenen in natte schoenen. Hij zei dat ze aan de winter van daarvoor dacht. Zij zei dat hij zich dingen altijd beter herinnerde als het beter weer was.

Ze stuurden de foto naar hun moeder zonder de ruzie uit te leggen. Zij antwoordde met een hartje en vroeg hun alle foto’s waarop haar keukengordijnen te zien waren uit het boek weg te laten.

In de volgende envelop vond Daniel een bonnetje van een opslagbedrijf. Het was gedateerd februari. Ernaast lag een buskaartje gedateerd juni. De twee data leken op de randen van iets wat geen van beide kinderen te horen had gekregen.

Hun moeder had hen in februari uit het appartement gehaald nadat de verwarming het had begeven en de huisbaas weigerde die te repareren. Vier maanden lang hadden ze in de logeerkamer van een vriendin gewoond. Daniel was op een warme dag in juni alvast met de meubels vertrokken. Lea, die in februari koorts had gekregen, was door de sneeuw naar beneden gedragen.

De foto hoorde niet bij een van beide vertrekken. Hij was in augustus genomen, toen hun moeder terugkwam om de laatste sleutelborg op te halen. Ze droeg de jurk omdat ze die middag een sollicitatiegesprek had. Een buurvrouw had de foto genomen terwijl ze wachtte.

Hun moeder legde dit telefonisch uit terwijl ze groenten aan het snijden was. "Ik dacht dat je het je nog herinnerde."

Ze herinnerden zich de kamers waarin ze hadden geslapen, de geleende televisie, de geur van andermans zeep. Ze wisten niet welke delen tijdelijk waren. Daniel zei dat het hem speet. Lea vroeg voor welke baan hun moeder had gesolliciteerd.

"De ontvangst bij de tandarts," zei ze. "Ik kreeg de baan niet."

Ze kozen de foto voor het midden van het boek. Daaronder lieten ze een lege ruimte open. Tijdens de verjaardagslunch schreef hun moeder de datum in haar nette handschrift en voegde er de naam van de buurvrouw aan toe.

Daniel verwachtte dat ze iets zou zeggen over moeilijke jaren of hoe ver ze waren gekomen. In plaats daarvan bestudeerde ze de zomerjurk. Ze was het patroon vergeten, zei ze, en wenste dat ze het nog had.

Lea gaf haar de volgende foto. Buiten het raam was het begonnen te regenen, gewoon weer dat in niemands versie van het verleden thuishoorde.