Anna Karenina

Anna Karenina, adını taşıyan karakterin ilişkisini tek anlamlı merkez yapmayı reddederek genişliğe kavuşur. Anna ile Vronski’nin hikâyesi, Levin’in aşk, tarım emeği ve inanç yoluyla bir hayat kurmaya yönelik belirsiz çabalarının yanında gelişir. Bu karşıtlık kolay bir yanıt sunmaz; insanların tutarlılığı ne kadar farklı aradığını gösterir.

Tolstoy’un toplumsal algıya gösterdiği dikkat olağanüstüdür. Bir jest onu yapan için bir anlama, bakan herkes için başka bir anlama gelebilir. Kamuoyunun yargısı, özel kıskançlık ve kendini haklı çıkarma, Anna’nın hareket edebileceği alanı giderek daraltır.

Ev içi sahneler dramatik yüzleşmeler kadar önemlidir. Çocuk bakımı, para, hastalık, ziyaretler ve toprak tartışmaları yakınlığa maddi koşullar kazandırır. Böylece fikirlerin yalnızca ilan edilmediği, mahcup karşılaşmalar içinde yaşandığı bir roman ortaya çıkar.

Okurlar geniş bir karakter kadrosu ve Levin’in pratik ve ruhsal kaygılarına uzun geçişler beklemelidir. Bu bölümler merkezî dramı geciktiriyor gibi görünebilir ama kitabın iyi hayat üzerine sorularını daha çetin kılar. Cinsiyete göre değişen yargıları da, özellikle toplumsal yaptırımların eşitsiz dağıldığı yerlerde, eleştirel okumaya çağırır. Psikolojik ayrıntılara ve arzuyla kurumsal beklentilerin çatışmasına ilgi duyanlara önerilir. Romanın gücü, kimin anlayışı hak ettiğine karar vermekten çok, her yargının ne kadar eksik kalabileceğini göstermesindedir.